DIAMOND CITY NEWS, SURAT
ક્યારેક માત્ર રાજા-મહારાજાઓ અને મુઠ્ઠીભર અમીરોની ઈજારાશાહી ગણાતા હીરાને સામાન્ય નાગરિકો સુધી પહોંચાડીને તેને વૈશ્વિક ‘માસ-માર્કેટ લક્ઝરી’ બનાવવાનો સૌથી મોટો શ્રેય ભારતને જાય છે. ઇટાલીના વિસેન્ઝા ખાતે આયોજિત પ્રતિષ્ઠિત ‘CIBJO સેન્ટેનરી કોંગ્રેસ ૨૦૨૬’માં પોતાના કી-નોટ વક્તવ્ય દરમિયાન રાપાપોર્ટ ગ્રૂપના ચેરમેન માર્ટિન રાપાપોર્ટે ભારતની રત્નકળા અને વૈશ્વિક હીરા બજારના ઐતિહાસિક પરિવર્તનને બિરદાવ્યું હતું.
રાપાપોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ભારતના અત્યંત કુશળ અને સાનુકૂળ કટિંગ અને પોલિશિંગ ઇકોસિસ્ટમે હીરાના વૈશ્વિક વપરાશનું સમગ્ર ચિત્ર જ બદલી નાખ્યું છે.
ઔદ્યોગિક રફમાંથી આભૂષણોનું નિર્માણ : ક્રાંતિકારી પરિવર્તન
પોતાના વિશ્લેષણમાં માર્કેટના ઉત્ક્રાંતિની કડીઓ જોડતાં રાપાપોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, અગાઉ જે હલકી ગુણવત્તાવાળા હીરાનો ઉપયોગ કેવળ ઔદ્યોગિક સાધનો પૂરતો સીમિત હતો અને જેનો ભાવ પ્રતિ કેરેટ માત્ર ગણતરીના ડોલર ઉપજતો હતો, તેવા રફ હીરાને ભારતના હુનરમંદ રત્નકલાકારોએ પોતાના કૌશલ્યના બળે કાપી અને ચમકાવીને ઝવેરાતમાં ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવા ‘નિયર-જેમ’ (Near-gem) હીરામાં પરિવર્તિત કરી દીધા. આ ટેકનિકલ ક્રાંતિને પરિણામે વૈશ્વિક જ્વેલરી બજારમાં કુદરતી હીરાનો એક વિશાળ સપ્લાય પૂલ તૈયાર થયો હતો.
‘હીરાનું લોકશાહીકરણ’ : દરેક વ્યક્તિ હીરો પહેરી શકે
આ ફેરફારે ડાયમંડ માર્કેટના પરંપરાગત સીમાડાઓને તોડી નાખ્યા. હાઈ-એન્ડ અને સુપર-રિચ ક્લાયન્ટ્સ પૂરતી સીમિત રહેલી પ્રોડક્ટ અચાનક વિવિધ પ્રાઇસ-પોઇન્ટ્સ પર મધ્યમવર્ગ માટે પણ સુલભ બની ગઈ. રાપાપોર્ટે પોતાના વક્તવ્યમાં રેખાંકિત કર્યું કે, “હીરા એક પ્રકારે લોકશાહી ઢબે વિસ્તર્યા. વ્યાજબી કિંમતોને કારણે સામાન્ય પરિવાર પણ હીરાજડિત ઘરેણાં ખરીદવાનું સ્વપ્ન સાકાર કરી શક્યો.” કાચી રફનો મોટો હિસ્સો કમર્શિયલ ગ્રેડમાં આવતાં વિશ્વભરમાં જ્વેલરીનું કન્ઝમ્પશન અનેકગણું વિસ્તર્યું હતું.
ભારત માટે માત્ર બિઝનેસ નહીં, લાખો પરિવારોની આજીવિકા
ભારત માટે આ પરિવર્તન માત્ર વેપાર-ધંધા પૂરતું મર્યાદિત નહોતું, પરંતુ એક વિશાળ સામાજિક-આર્થિક ક્રાંતિ સમાન સાબિત થયું હતું. સુરત અને ગુજરાત સહિત દેશભરમાં કટિંગ અને પોલિશિંગ ઉદ્યોગના વિસ્તરણના કારણે વિતેલા દાયકાઓમાં લાખો પરિવારોને સન્માનજનક રોજગારી અને આવકનું કાયમી સાધન પ્રાપ્ત થયું, જેણે ભારતીય અર્થતંત્રમાં પણ અસાધારણ પ્રદાન આપ્યું છે.
નિકી ઓપનહેઇમર સાથેનો ઐતિહાસિક સંવાદ
આ તબક્કે માર્ટિન રાપાપોર્ટે ભૂતકાળમાં ડી બીયર્સના પૂર્વ ચેરમેન નિકી ઓપનહેઇમર સાથે થયેલા પોતાના વૈચારિક મતભેદોને પણ યાદ કર્યા હતા. રાપાપોર્ટે અગાઉ ભારતીય બજારમાં લો-વેલ્યુ હીરાના અતિશય પ્રસારની ટીકા કરી હતી. જોકે, તે સમયે ઓપનહેઇમરે તર્ક આપ્યો હતો કે આજે જે ગ્રાહક નાના કે ઓછા મૂલ્યના હીરા ખરીદી રહ્યો છે, તે ભવિષ્યમાં આર્થિક સદ્ધરતા સાથે મોટા અને કિંમતી હીરા તરફ આગળ વધશે.
બેધારી તલવાર : લેબગ્રોનના પડકાર વચ્ચે પ્રાકૃતિક હીરાનું ભવિષ્ય
આ ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ વચ્ચે રાપાપોર્ટે આજના હીરા ઉદ્યોગ સામે ઊભેલા ગંભીર પ્રશ્ન તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું. ભારતે હીરાને સુલભ બનાવીને વિશાળ બજાર તો ઊભું કર્યું, પરંતુ તેના કારણે હીરા વિવિધ પ્રાઇસ-પોઇન્ટ્સ પર કોમોડિટાઇઝ પણ થયા.
હાલ જ્યારે લેબગ્રોન (કૃત્રિમ) હીરાનો પડકાર વધી રહ્યો છે અને પોલિશ્ડ હીરાના ભાવો પર દબાણ છે, ત્યારે તેમણે આહ્વાન કર્યું હતું કે કુદરતી હીરા ઉદ્યોગે હવે ફરી એકવાર નેચરલ ડાયમંડની દુર્લભતા, ભાવનાત્મક મૂલ્ય અને શુદ્ધ વૈભવી ઓળખ (ઇમોશનલ લક્ઝરી)ને પુનઃસ્થાપિત કરવી પડશે. ઐતિહાસિક સુલભતા અને કિંમતી દુર્લભતા વચ્ચે સંતુલન સાધવું એ સમગ્ર વૈશ્વિક ડાયમંડ ઇન્ડસ્ટ્રી માટે અત્યારે સૌથી મોટો પડકાર છે.
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.
ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.
FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp | YouTube
