DIAMOND CITY NEWS, SURAT
ભારતના રત્ન અને આભૂષણ ઉદ્યોગ માટે એક ઐતિહાસિક વળાંક સમાન સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચેના મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) અંતર્ગત ભારતીય જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી પ્રોડક્ટ્સ પરની આયાત ડ્યુટી સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવી છે.
જેમ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC) એ આ નિર્ણયને ઉમળકાભેર વધાવી લીધો છે. અત્યાર સુધી યુરોપિયન દેશોમાં ભારતીય કિંમતી ઘરેણાં પર 2 થી 4% જેટલી આયાત ડ્યુટી લાગતી હતી, જે હવે શૂન્ય થઈ જશે. આ પગલાથી આગામી ત્રણ વર્ષમાં ભારત અને યુરોપ વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો થઈને 10 બિલિયન યુએસ ડોલર (આશરે ₹91,000 કરોડ) સુધી પહોંચવાની પ્રબળ શક્યતા છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ભારતનો દબદબો વધશે
વર્ષ 2024માં ભારતની કુલ રત્ન અને આભૂષણોની નિકાસ 30 બિલિયન ડોલર રહી હતી, જેમાંથી EU સાથેનો વેપાર 5.2 બિલિયન ડોલર હતો. જોકે, અન્ય હરીફ દેશો સામે ડ્યુટીના કારણે ભારતીય નિકાસકારોને સંઘર્ષ કરવો પડતો હતો.
હવે ઝીરો-ડ્યુટી એક્સેસ મળવાથી ગુજરાત, રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા મુખ્ય નિકાસ કેન્દ્રોને સીધો ફાયદો થશે. ખાસ કરીને જ્યારે અમેરિકામાં નિકાસમાં 44% નો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, ત્યારે યુરોપનું આ 27 દેશોનું વિશાળ બજાર ભારતીય વેપારીઓ માટે ‘સંજીવની’ સમાન સાબિત થશે.
GJEPC ના ચેરમેન કિરીટ ભણશાલીએ આ Mother of all trade deals માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલનો આભાર માન્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “આ કરારથી માત્ર નિકાસ જ નહીં વધે, પરંતુ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રે ગતિ આવશે અને હજારો નવી રોજગારીની તકો ઊભી થશે. ભારતના પ્રીશિયસ મેટલ, સ્ટડેડ જ્વેલરી, સિલ્વર અને ફેશન જ્વેલરી માટે હવે યુરોપના અમીર ખરીદદારો સુધી પહોંચવું સરળ બનશે.”
વધતા સોનાના ભાવ વચ્ચે મોટી રાહત
હાલમાં જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ધાતુઓના ભાવ આસમાને છે, ત્યારે ડ્યુટીમાં મળેલી આ છૂટથી ભારતીય જ્વેલરી વધુ સ્પર્ધાત્મક બનશે.
મશીન-મેડ જ્વેલરી અને હળવા વજનના આભૂષણોની યુરોપમાં ભારે માંગ છે, જેનો લાભ હવે સીધો ભારતીય રિટેલર્સને મળશે. આ સમજૂતીથી ભારતીય બ્રાન્ડ્સને પેરિસ, બર્લિન અને રોમ જેવા મોટા શહેરોમાં પોતાનો વિસ્તાર કરવાની સુવર્ણ તક મળી છે.
ભારત-EU વેપાર કરાર : ૨૭ જાન્યુઆરીનો ઐતિહાસિક દિવસ અને હીરા ઉદ્યોગનું નવું ભાગ્ય
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેના સંબંધોમાં ૨૭ જાન્યુઆરીનો દિવસ સુવર્ણ અક્ષરે લખાઈ ગયો છે. દાયકાઓથી ચાલતી વાટાઘાટો અને રાજદ્વારી પ્રયાસોના અંતે, નવી દિલ્હીમાં આયોજિત એક ભવ્ય સમારોહમાં આ ‘મેગા ટ્રેડ ડીલ’ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ સંધિ માત્ર આર્થિક આંકડાઓ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પણ તે પૂર્વ અને પશ્ચિમના મિલનનું પ્રતીક છે.
આ સંધિનો પાયો ત્યારે નખાયો જ્યારે યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ એક ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ સાથે ભારતની મુલાકાતે આવ્યા. ભારતના વડાપ્રધાન અને EU પ્રમુખ વચ્ચેની બેઠકમાં ‘ગ્લોબલ ગ્રીન ઇકોનોમી’ અને ‘ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન’ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
પ્રમુખના પ્રવાસ દરમિયાન સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે ભારત એ યુરોપ માટે ચીનનો મજબૂત વિકલ્પ છે, ખાસ કરીને મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સપ્લાય ચેઈન બાબતે.
ભારત-EU FTA (Free Trade Agreement)ની સફર સરળ નહોતી. પ્રથમવાર ૨૦૦૭માં આ વાટાઘાટો શરૂ થઈ હતી, પરંતુ ડેટા સિક્યોરિટી અને કૃષિ ક્ષેત્રના મતભેદોને કારણે ૨૦૧૩માં આ પ્રક્રિયા અટકી ગઈ હતી.
કોવિડ-૧૯ પછીની વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અને રશિયા-યુક્રેન સંકટ બાદ બંને પક્ષોને એકબીજાની જરૂરિયાત સમજાઈ અને ૨૦૨૨ થી ફરી જોરશોરથી સંવાદ શરૂ થયો.
બ્રસેલ્સ અને દિલ્હી વચ્ચે અનેક રાઉન્ડની ટેકનિકલ બેઠકો બાદ ફાઈનલ ડ્રાફ્ટ તૈયાર થયો. ૨૭ જાન્યુઆરીના રોજ જ્યારે સંધિ પર સહી કરવામાં આવી, ત્યારે હીરા અને ઝવેરાત ક્ષેત્રને આ કરારનું ‘કેન્દ્રબિંદુ’ ગણવામાં આવ્યું હતું.
હીરા ઉદ્યોગ માટેના મુખ્ય મુદ્દાઓ :
- ટેરિફમાં ઘટાડો : ભારતીય પોલિશ્ડ હીરા અને સ્ટડેડ જ્વેલરી (હીરા જડિત ઘરેણાં) પર જે ડ્યુટી હતી તે તબક્કાવાર નાબૂદ કરવાની મંજૂરી મળી.
- એન્ટવર્પ ડાયમંડ સેન્ટર : બેલ્જિયમનું એન્ટવર્પ શહેર, જે હીરાનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર છે, ત્યાંથી ભારતને રફ ડાયમંડ (કાચા હીરા) મેળવવા હવે વધુ સરળ અને સસ્તા બનશે.
- ઈ-કોમર્સ ક્લિયરન્સ : સંધિમાં એવો પણ ઉલ્લેખ છે કે યુરોપના ગ્રાહકો સીધા ભારતીય જ્વેલર્સ પાસેથી ઓનલાઈન ઘરેણાં મંગાવી શકશે અને કસ્ટમ ક્લિયરન્સ ઝડપી બનશે.
હીરા અને ઝવેરાત ઉદ્યોગ પર ગહન અસર
A. સુરત અને મુંબઈના એકમોનું આધુનિકીકરણ
યુરોપિયન ધોરણો મુજબ ‘એથિકલ સોર્સિંગ’ જરૂરી છે. આ સંધિ બાદ સુરતના ડાયમંડ યુનિટ્સમાં બ્લોકચેન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધશે, જેથી હીરાની ખાણથી લઈને ગ્રાહકના હાથ સુધીની મુસાફરી ટ્રેક કરી શકાશે.
B. લેબ-ગ્રોન હીરા (LGD) નું નવું બજાર
યુરોપમાં પર્યાવરણ પ્રેમી ગ્રાહકોની સંખ્યા મોટી છે. ભારતના સસ્તા અને સુંદર લેબ-ગ્રોન હીરા માટે યુરોપિયન યુનિયન હવે સૌથી મોટું માર્કેટ બની જશે. આનાથી ભારતમાં આશરે ૧૦ લાખ નવી રોજગારીની તકો ઊભી થવાનો અંદાજ છે.
C. ભારતીય હસ્તકલાને પ્રોત્સાહન
યુરોપિયન યુનિયન સાથેની આ સંધિમાં ‘જીઓગ્રાફિકલ ઇન્ડિકેશન’ (GI) ટેગ ધરાવતા ભારતીય દાગીનાઓ માટે ખાસ જોગવાઈઓ છે, જે નકલી ઉત્પાદનો સામે રક્ષણ આપશે.
પડકારો અને તકો
જોકે ૨૭ જાન્યુઆરીએ સહી થઈ ગઈ છે, પરંતુ તેનો અમલ નીચેના પાસાઓ પર નિર્ભર રહેશે :
- સ્ટાન્ડર્ડાઇઝેશન : ભારતે યુરોપિયન યુનિયનના સખત ગુણવત્તા નિયમો (Quality Standards) ને સ્વીકારવા પડશે.
- સ્પર્ધા : હોંગકોંગ અને થાઈલેન્ડ જેવા હરીફ દેશો સામે ભારતે તેની ડિઝાઇનમાં નાવીન્ય લાવવું પડશે.
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેની આ સંધિ માત્ર વેપાર વધારવા માટે નથી, પણ તે ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ થી ‘મેક ફોર ધ વર્લ્ડ’ સુધીની સફર છે.
હીરા અને ઝવેરાત ઉદ્યોગ માટે આ એક એવો વળાંક છે જે ભારતને આગામી ૫ વર્ષમાં ૫૦ બિલિયન ડોલરની નિકાસ સુધી પહોંચાડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ૨૭ જાન્યુઆરીએ થયેલી સહીએ ભારતીય હીરામાં એક નવી જ ચમક ઉમેરી દીધી છે.
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.
ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.
FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp | YouTube
