DIAMOND CITY NEWS, SURAT
હીરા ઉદ્યોગના પડકારોની ચર્ચા ફેરોસ બીમ કન્સલ્ટિંગના પ્રણય નરવેકર અને ઉદ્યોગ વિશ્લેષક પોલ ઝિમનિસ્કી સાથે કરી, અને ભારતના વરિષ્ઠ વેપારીઓના મંતવ્યોને પણ સામેલ કર્યા. આ ચર્ચાઓના આધારે, અમે પાંચ મુખ્ય પરિબળોની યાદી તૈયાર કરી છે જે 2025માં હીરા ઉદ્યોગને આકાર આપશે, અને તેની ભારતીય હીરા બજાર, ખાસ કરીને સુરત, પરની અસરનું વિગતવાર વિશ્લેષણ કર્યું છે.
હીરા ઉદ્યોગમાં ઉતાર-ચડાવ
2021માં કોવિડ-19ની મહામારી પછીના આર્થિક ઉછાળાએ હીરા ઉદ્યોગને અભૂતપૂર્વ ઊંચાઈઓ પર પહોંચાડ્યો. ગ્રાહકો લક્ઝરી ઉત્પાદનો – ખાસ કરીને હીરાના દાગીના – તરફ આકર્ષાયા, જેના કારણે માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો. આ ઉછાળાએ ભારતીય હીરા બજાર, ખાસ કરીને સુરતમાં નવી તેજી આવી, જ્યાં પોલિશિંગ યુનિટ્સ અને વેપારીઓએ રેકોર્ડ વેચાણ નોંધ્યું. પરંતુ આ વૃદ્ધિ ટૂંક સમયની હતી.
2022ના મધ્યથી, વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા, ફુગાવો, વ્યાજદરમાં વધારો, અને રાજકીય અસ્થિરતાએ બજારને અસર કરી. 2023 અને 2024 દરમિયાન, ઉદ્યોગે વારંવાર મંદી અને આંશિક સુધારાના ચક્રોનો સામનો કર્યો, જેનાથી ભારતીય હીરા ઉદ્યોગ, ખાસ કરીને સુરતના નાના અને મધ્યમ કદના વેપારીઓ પર ગંભીર અસર પડી.
2025માં હીરા ઉદ્યોગને અસર કરતાં મુખ્ય પાંચ પરિબળો
1. વધુ સ્થિરતા
સારા સમાચારથી શરૂઆત કરીએ : હીરા ઉદ્યોગમાં સ્થિરતા પાછી ફરવાની આશા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે 2025ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળાથી બજારમાં સ્થિરતા (સ્ટેબિલિટી) જોવા મળી શકે છે. પ્રણય નરવેકરના જણાવ્યા અનુસાર, “અમેરિકામાં પોલિશ્ડ હીરાના વેચાણમાં સુધારો થયો છે, અને રફ હીરાની સપ્લાયમાં ઘટાડો થયો છે, જેનાથી મિડસ્ટ્રીમ ઇન્વેન્ટરીનું સ્તર ધીમે ધીમે ઘટી રહ્યું છે.” (અમેરિકામાં પોલિશ્ડ હીરાનું વેચાણ વધ્યું છે, અને રફ હીરાની આવક ઘટી છે, જેનાથી ઇન્વેન્ટરીનું સ્તર ઓછું થઈ રહ્યું છે.)
પોલ ઝિમનિસ્કીના ફેબ્રુઆરીના “સ્ટેટ ઓફ ધ ડાયમંડ માર્કેટ” અહેવાલમાં નોંધાયું છે કે, “ઉદ્યોગે સપ્લાયને નિયંત્રિત કરવામાં સક્રિય પગલાં લીધા છે, અને મિડસ્ટ્રીમ ઇન્વેન્ટરી 2025માં વધુ ટકાઉ સ્તરે પહોંચી રહી છે.” જોકે, ભારતના હીરા વેપારીઓ હજુ સાવચેત છે. તેઓ માને છે કે સપ્લાય અને ડિમાન્ડ વચ્ચે સંતુલન (સંતુલન) થયું છે, પરંતુ 2023-2024ની અસ્થિરતા પાછી નહીં આવે, અને નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ (સિગ્નિફિકન્ટ ગ્રોથ) હજુ દૂરની વાત છે. નરવેકરે ઉમેર્યું, “ઉદ્યોગે નીચા વૉલ્યુમ અને મૂલ્યો સાથે ટેવાઈ જવું પડશે.”
ભારતીય હીરા બજાર, જે મોટાભાગે નિકાસ પર નિર્ભર છે, આ સ્થિરતાથી ફાયદો મેળવશે. અમેરિકા, યુરોપ, અને ચીન જેવા મુખ્ય બજારોમાં પોલિશ્ડ હીરાના વેચાણમાં સુધારો ભારતના નિકાસકારોને વધુ સ્પષ્ટતા અને વિશ્વાસ આપશે. સુરતના હીરા બજાર માટે, આ સ્થિરતા એક આશાનું કિરણ છે. ઘટતી ઇન્વેન્ટરી અને સંતુલિત સપ્લાયથી પોલિશિંગ યુનિટ્સ અને વેપારીઓને નવી યોજનાઓ બનાવવાનો મોકો મળશે. જો કે, નીચા વૉલ્યુમનો અર્થ એ છે કે સુરતના નાના અને મધ્યમ કદના વેપારીઓએ ઓછા નફાના માર્જિન સાથે કામ કરવું પડશે, જેનાથી તેમના બિઝનેસ મોડલ પર દબાણ આવશે. ભારતના આંતરિક બજાર, ખાસ કરીને લગ્નની સિઝન, આ નુકસાનને થોડું ઘટાડી શકે છે, પરંતુ નિકાસ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી જરૂરી બનશે.
2. સપ્લાયનું સ્થિરીકરણ, ડિમાન્ડમાં વૃદ્ધિ (સપ્લાય સ્થિર રહેશે, માંગ વધશે)
2022ની ઊંચાઈઓ પછી, રફ હીરાની સપ્લાયમાં સતત ઘટાડો થયો છે. ડી બિયર્સ ગ્રૂપ અને અલરોસાએ 2024માં વેચાણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધ્યો, અને 2025માં આ વેચાણ હજી નીચું જઈ શકે છે. ઝિમનિસ્કીના અંદાજ મુજબ, આ બંને કંપનીઓ હવે એક વર્ષ પહેલાંની સરખામણીએ વધુ રફ ઇન્વેન્ટરી રાખી રહી છે, અને 2025માં ઉદ્યોગ માટે કુલ રફ સપ્લાય 105 થી 115 મિલિયન કેરેટની રેન્જમાં હશે. નરવેકરનું અનુમાન છે કે આગામી પાંચથી સાત વર્ષ સુધી કુદરતી રફ હીરાની સપ્લાય વર્તમાન સ્તરે સ્થિર રહેશે. તેમણે ઉમેર્યું, “કોવિડ પછીના ઉછાળા સિવાય, છેલ્લા 15 વર્ષથી રિટેલ વપરાશ લગભગ સ્થિર છે.”
ભારત, જે વિશ્વનું સૌથી મોટું હીરા પોલિશિંગ હબ છે, રફ હીરાની સપ્લાય પર નિર્ભર છે. સ્થિર સપ્લાય ભારતીય પોલિશિંગ યુનિટ્સ માટે સતત કામનો પ્રવાહ સુનિશ્ચિત કરશે, પરંતુ નીચા વૉલ્યુમ અને મૂલ્યોનો અર્થ એ છે કે નફો ઓછો રહેશે. સુરતના હીરા બજાર માટે, આ સ્થિર સપ્લાય એક નિશ્ચિત આધાર પૂરો પાડશે, પરંતુ વેપારીઓએ નવા બજારો – જેમ કે ભારતનું આંતરિક રિટેલ બજાર અથવા દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના ઉભરતા બજારો – શોધવા પડશે. ભારતના આંતરિક બજારમાં, ખાસ કરીને લગ્નની સિઝન અને તહેવારો દરમિયાન, હીરાની માંગ સતત વધી રહી છે, જે ભારતીય ઉદ્યોગને વૈશ્વિક મંદીની અસરથી થોડો બચાવ કરી શકે છે. જો કે, સુરતના નાના વેપારીઓએ ઓછા નફા સાથે કામ કરવા માટે તૈયાર રહેવું પડશે, અને નવી ટેક્નોલૉજી અપનાવવી પડશે જેથી ખર્ચ ઘટાડી શકાય.
3. રફ ડિસ્ટ્રિબ્યુશનમાં ફેરફાર, મિડસ્ટ્રીમ એકીકરણ
હીરા ઉદ્યોગની સપ્લાય ચેનમાં “એકીકરણ” (કોન્સોલિડેશન) અને “સંકલન” (કો-ઓર્ડિનેશન) એ હવે મુખ્ય શબ્દો છે. ઉદ્યોગમાં એક સમજણ વધી રહી છે કે પાઈપલાઈનમાં સ્થિરતા જાળવવી એ સૌની સંયુક્ત જવાબદારી છે. ઓકાવાંગો ડાયમંડ કંપની, જે બોત્સ્વાના સરકારની માલિકીની છે, અને અંગોલા જેવા દેશો રફ હીરાના વેચાણમાં વધારો કરવાની તૈયારીમાં છે, જેનાથી રફ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સિસ્ટમમાં ફેરફાર થશે. ડી બિયર્સ સાથે બોત્સ્વાનાના નવા 10-વર્ષના વેચાણ કરાર હેઠળ, ઓકાવાંગોને વધુ રફ હીરા મળશે, જે વૈશ્વિક વિતરણમાં નવો ગતિશીલતા લાવશે.
દુબઈ રફ ડિસ્ટ્રિબ્યુશનમાં મજબૂત ખેલાડી તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, પરંતુ ભારત સરકારે મુંબઈ અને સુરતમાં સ્પેશિયલ નોટિફાઈડ ઝોન્સ (વિશેષ સૂચિત ઝોન)ની સ્થાપના કરીને ટેક્સેશનને સરળ બનાવ્યું છે, જે હીરા ખાણ કંપનીઓને ભારતીય ઉત્પાદકો સાથે સીધો વેપાર કરવા પ્રોત્સાહિત કરશે. આ ઝોન્સમાંથી રફ હીરાની સીધી ખરીદી ભારતીય ઉદ્યોગ માટે ખર્ચ-અસરકારક (કોસ્ટ-ઇફેક્ટિવ) બનશે.
ભારતીય હીરા ઉદ્યોગ માટે આ ફેરફારો એક મોટી તક રજૂ કરે છે. સ્પેશિયલ નોટિફાઈડ ઝોન્સ દ્વારા રફ હીરાની સીધી ખરીદીથી ભારતીય ઉત્પાદકોને ખર્ચમાં બચત થશે, જેનાથી તેઓ વૈશ્વિક બજારમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનશે. સુરત, જે ભારતનું પોલિશિંગ કેન્દ્ર છે, આ ઝોન્સનો સૌથી વધુ લાભ લઈ શકે છે, કારણ કે તેના ઉત્પાદકોને રફ હીરા સરળતાથી અને ઓછા ખર્ચે મળશે. જો કે, મિડસ્ટ્રીમ એકીકરણના કારણે, સુરતની ઘણી પોલિશિંગ ક્ષમતા લેબગ્રોન હીરા તરફ વળી રહી છે. આ પ્રક્રિયા 2025માં ચાલુ રહેશે, અને મોટા ખેલાડીઓનો હિસ્સો વધશે, જ્યારે નાના અને મધ્યમ કદના ઉત્પાદકો મુખ્યત્વે નાના અને નવા વિસ્તારોમાં કામ કરશે. ભારતીય ઉદ્યોગે આ એકીકરણને સંતુલિત કરવું પડશે, જેથી નાના વેપારીઓ બજારમાંથી બાકાત ન થાય.
4. લેબગ્રોન હીરામાં અલગતાની જરૂર (લેબગ્રોન હીરામાં અલગતા જરૂરી)
લેબગ્રોન હીરા હવે હીરા ઉદ્યોગનો અભિન્ન હિસ્સો બની ગયા છે. મેકકિન્સે એન્ડ કંપનીના નવેમ્બર 2024ના લેખ “ધ ડાયમંડ ઇન્ડસ્ટ્રી ઇઝ એટ એન ઇન્ફ્લેક્શન પોઇન્ટ” (હીરા ઉદ્યોગ એક નિર્ણાયક તબક્કે છે)માં બજારની સંભવિત પરિસ્થિતિઓની ચર્ચા કરવામાં આવી છે. એક શક્યતા એ છે કે લેબગ્રોન હીરા લોઅર લક્ઝરી સેગમેન્ટ સિવાય બજારનો મોટો હિસ્સો કબજે કરી શકે છે. બીજી શક્યતા એ છે કે તેમની કિંમત એટલી ઘટી જાય કે તે ફેશન એક્સેસરીઝ બની જાય, અને જો ગ્રાહકો કુદરતી અને લેબગ્રોન હીરા વચ્ચે તફાવત ન કરી શકે, તો આખું હીરા બજાર ફેશનની બહાર જઈ શકે છે.
ઝિમનિસ્કીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, “કુદરતી અને લેબગ્રોન હીરાને એકસાથે અથવા એકબીજાના વિકલ્પ તરીકે વેચવું ન જોઈએ, કારણ કે આનાથી સમગ્ર કેટેગરીની કિંમતોમાં ઘટાડો થશે.” (કુદરતી અને અને લેબ-ગ્રોન હીરાને એકસાથે વેચવાથી કિંમતો ઘટશે.) નરવેકરે 2022માં આપેલી ચેતવણીને પુનરાવર્તિત કરી : “લેબગ્રોન હીરા એ હીરા બિઝનેસ નથી. તેને કુદરતી હીરાના વિકલ્પ તરીકે નહીં, પરંતુ અલગ ઉત્પાદન તરીકે માર્કેટમાં પ્રમોટ કરવું જોઈએ. ઝિમનિસ્કીના અંદાજ મુજબ, “લેબગ્રોન હીરાનું 40% વેચાણ હીરા ઉદ્યોગ માટે વધારાનું છે, અને 2024માં આ આશરે 7 બિલિયન ડોલરનું હતું.”
ભારતીય હીરા ઉદ્યોગ, ખાસ કરીને સુરત, લેબ-ગ્રોન હીરાની વધતી માંગથી બંને – ફાયદો અને પડકાર – નો સામનો કરશે. સુરતના ઘણા ઉત્પાદકોએ લેબગ્રોન હીરાના ઉત્પાદનમાં રોકાણ કર્યું છે, અને આ વલણ 2025માં ચાલુ રહેશે. આનાથી નવી નોકરીઓ અને આવકની તકો ઊભી થશે, ખાસ કરીને યુવા ગ્રાહકો માટે જેઓ ટકાઉપણું (સસ્ટેનબિલિટી) અને ઓછી કિંમતને પ્રાધાન્ય આપે છે. જો કે, કુદરતી અને લેબ-ગ્રોન હીરા વચ્ચે સ્પષ્ટ અલગતા (ડિફરન્સિએશન) નહીં હોય તો, બંનેની કિંમતો ઘટી શકે છે, જેનાથી ભારતીય નિકાસકારો અને સુરતના કુદરતી હીરા પોલિશરોને નુકસાન થશે. ભારતીય ઉદ્યોગે લેબ-ગ્રોન હીરાને ફેશન અથવા ટેકનોલોજી-આધારિત ઉત્પાદન તરીકે માર્કેટ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે, જેથી કુદરતી હીરાનું મૂલ્ય જળવાઈ રહે.
5. મોટું બજેટ, વધુ સારું માર્કેટિંગ
“ડાયમંડ ડ્રીમ” (હીરાનું સપનું)ને જીવંત રાખવા માટે માર્કેટિંગ નિર્ણાયક છે. ઉદ્યોગમાં એક સર્વસંમતિ ઊભી થઈ રહી છે કે આખી પાઈપલાઈન – ખાણકામથી રિટેલ સુધી – એ આ સપનાને જાળવવા માટે સામૂહિક જવાબદારી લેવી જોઈએ. 2024માં, ડી બિયર્સે નેચરલ ડાયમંડ કાઉન્સિલ દ્વારા અને મુખ્ય બજારો – અમેરિકા (સિગ્નેટ જ્વેલર્સ), ભારત (તનિષ્ક), અને ચીન (ચાઉ તાઈ ફૂક) – માં મોટા રિટેલર્સ સાથે માર્કેટિંગ સહયોગ શરૂ કર્યો હતો.
ભારતમાં, ડી બિયર્સે જેમ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ સાથે મળીને ઇન્ડિયા નેચરલ ડાયમંડ રિટેલર એલાયન્સ (ઇન્દ્રા – INDRA)ની શરૂઆત કરી, જે નાના અને મધ્યમ કદના રિટેલર્સને આ પ્રયાસમાં સામેલ કરે છે. દુબઈ ડાયમંડ કોન્ફરન્સમાં એન્ટવર્પ વર્લ્ડ ડાયમંડ સેન્ટર, જેમ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ, અને દુબઈ મલ્ટી કોમોડિટીઝ સેન્ટર દ્વારા દરેક રફ હીરાના વેચાણ પર નિશ્ચિત ટકાવારીનું યોગદાન આપીને માર્કેટિંગ બજેટ વધારવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેનું વ્યાપક સ્વાગત થયું -છે.
નરવેકરે સ્પષ્ટ કર્યું કે આવા વધેલા માર્કેટિંગ બજેટ વિના, ઉદ્યોગનું ભવિષ્ય અંધકારમય રહેશે. તેમણે નોંધ્યું કે આખો હીરા ઉદ્યોગ માર્કેટિંગ પાછળ જે ખર્ચ કરે છે તે એકલી એપલ કંપનીના માર્કેટિંગ બજેટ કરતાં ઓછું છે. “બજારનું એકંદર કદ વધવું જોઈએ. હીરાના સપનાને જીવંત રાખવા માટે માર્કેટિંગની જરૂર છે,” તેમ તેમણે જણાવ્યું.
2025માં ભારતીય હીરા ઉદ્યોગ, ખાસ કરીને સુરત, નવા પડકારો અને તકોનો સામનો કરવા તૈયાર છે.
આ પાંચ પરિબળો – આ બજારને આકાર આપશે. આ બદલાતા સંજોગોમાં ઝડપથી અનુકૂલન કરવું ભારતીય ઉદ્યોગ માટે નિર્ણાયક રહેશે.
ભારતીય હીરા ઉદ્યોગ માટે વધેલું માર્કેટિંગ બજેટ એક ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. ઇન્ડિયા નેચરલ ડાયમંડ રિટેલર એલાયન્સ જેવી પહેલો દ્વારા, ભારતના નાના રિટેલર્સ, ખાસ કરીને સુરતના, રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટિંગ પ્રયાસોમાં ભાગ લઈ શકશે, જેનાથી તેમના વેચાણમાં વધારો થઈ શકે છે. ભારતના આંતરિક બજારમાં, જ્યાં હીરાના દાગીના લગ્ન અને તહેવારોનો અભિન્ન હિસ્સો છે, આ માર્કેટિંગ પહેલો માંગને વેગ આપી શકે છે. સુરતના વેપારીઓએ આ પ્રયાસોમાં સક્રિય રીતે ભાગ લેવો પડશે, જેથી “ડાયમંડ ડ્રીમ” ભારતીય ગ્રાહકો સુધી પહોંચે. જો કે, આ પહેલોનું સફળ અમલીકરણ ઉદ્યોગની એકતા અને નાણાકીય યોગદાન પર નિર્ભર રહેશે.
2025માં ભારતીય હીરા ઉદ્યોગ, ખાસ કરીને સુરત, નવા પડકારો અને તકોનો સામનો કરવા તૈયાર છે. આ પાંચ પરિબળો – સ્થિરતા, સપ્લાયનું સ્થિરીકરણ, રફ ડિસ્ટ્રિબ્યુશનમાં ફેરફાર, લેબગ્રોન હીરાની અલગ માર્કેટિંગ વ્યૂહરચના, અને વધેલું માર્કેટિંગ બજેટ – આ બજારને આકાર આપશે. આ બદલાતાં સંજોગોમાં ઝડપથી અનુકૂલન કરવું ભારતીય ઉદ્યોગ માટે નિર્ણાયક રહેશે.
- ટેક્નોલૉજી અપનાવવી : ઓટોમેશન અને બ્લોકચેન ટેક્નોલૉજી જેવી નવી ટેક્નોલૉજીઓ અપનાવવાથી ભારતીય અને સુરતના ઉત્પાદકો વધુ કાર્યક્ષમ અને પારદર્શી બની શકે છે. આનાથી તેઓ વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં આગળ રહી શકશે, ખાસ કરીને લેબગ્રોન હીરાના ઉત્પાદનમાં.
- લેબગ્રોન હીરામાં રોકાણ : લેબગ્રોન હીરાની વધતી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતીય ઉદ્યોગે, ખાસ કરીને સુરતે, આ બજારમાં રોકાણ વધારવું જોઈએ. પરંતુ, તેને કુદરતી હીરાથી અલગ રાખવું જરૂરી છે, જેથી બંનેનું મૂલ્ય જળવાઈ રહે.
- માર્કેટિંગમાં ભાગીદારી : ભારતીય વેપારીઓ, ખાસ કરીને સુરતના,એ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટિંગ પહેલોમાં સક્રિય રીતે ભાગ લેવો જોઈએ. ઇન્દ્રા જેવી પહેલો નાના રિટેલર્સને મોટા બજારો સાથે જોડી શકે છે.
- નવા બજારોની શોધ : ભારતના આંતરિક બજાર, ખાસ કરીને લગ્નની સિઝન અને તહેવારો, તેમજ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા અને મધ્ય પૂર્વ જેવા ઉભરતા બજારો ભારતીય અને સુરતના હીરા ઉદ્યોગ માટે નવી તકો પૂરી પાડી શકે છે.
- નાના વેપારીઓનું રક્ષણ : એકીકરણના આ યુગમાં, ભારતીય ઉદ્યોગે નાના અને મધ્યમ કદના વેપારીઓને ટેકો આપવો પડશે, જેથી તેઓ બજારમાંથી બાકાત ન થાય. સરકારી નીતિઓ અને ઉદ્યોગ સંગઠનો આ માટે નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
2025 હીરા ઉદ્યોગ અને ભારતીય હીરા બજાર, ખાસ કરીને સુરત, માટે એક નિર્ણાયક વર્ષ હશે. છેલ્લા પાંચ વર્ષના તોફાની સમયગાળા પછી, ઉદ્યોગ હવે સ્થિરતા, નવીનતા, અને સહયોગના માર્ગે આગળ વધી રહ્યો છે. સુરત, જે વૈશ્વિક હીરા ઉદ્યોગનું હૃદય છે, અને ભારત, જે હીરા પોલિશિંગનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર છે, તેમની પાસે આ પરિવર્તનને અપનાવવાની અને પોતાને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવાની અનન્ય તક છે. પરંતુ આ માટે ઝડપી અનુકૂલન, ટેક્નોલૉજીનો ઉપયોગ, મજબૂત માર્કેટિંગ વ્યૂહરચના, અને ઉદ્યોગની એકતાની જરૂર પડશે. “ડાયમંડ ડ્રીમ” ને જીવંત રાખવા માટે, ભારતીય અને સુરતના હીરા ઉદ્યોગે એકજૂટ થઈને આગળ વધવું પડશે.
______________________________________________________
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.
ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.
FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp Channel
