DIAMOND CITY NEWS, SURAT
રશિયાની વિશ્વની સૌથી મોટી હીરા ખાણ કંપની અલરોસા (ALROSA) ભારતમાં પોલિશિંગ પ્લાન્ટ સ્થાપીને પોતાનું પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય વિસ્તરણ કરવા જઈ રહી છે.
આ કંપનીના CEO અને ચેરમેન પાવેલ મરીનચેવે (Pavel Maryinchev)એ ‘ઇકોનોમિક ટાઇમ્સ’ને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું કે, આ પહેલ માટે રશિયાના 57 અબજ ડોલરના વેપાર વધારાના અર્થથી 50 મિલિયન ડોલરનું પ્રારંભિક રોકાણ કરવામાં આવશે. આ પ્લાન્ટ સુરત કે જયપુર જેવા મુખ્ય હીરા કેન્દ્રોમાં સ્થાપિત થશે, જે ભારતને વૈશ્વિક હીરા ઉત્પાદન હબ તરીકે વધુ મજબૂત બનાવશે.
અલરોસા, જે વિશ્વના 30%થી વધુ રફ હીરાનું ઉત્પાદન કરે છે, ભારતને પોતાનું મુખ્ય ભાગીદાર માને છે. કંપની અનુસાર, આ વિસ્તરણ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમિર પુતિનની તાજેતરના ભારત પ્રવાસ પછીનું પગલું છે.
આ ઉપરાંત, અલરોસા ભારતીય જ્વેલરી હાઉસ સાથે સંયુક્ત લક્ઝરી જ્વેલરી કલેક્શન લોન્ચ કરશે અને બ્લોકચેઇન આધારિત સપ્લાય ચેઇન પ્લેટફોર્મ વિકસાવશે, જે B2B હીરા કટર્સ માટે ટ્રેસેબિલિટી અને પારદર્શિતા વધારશે. દિલ્હી અને મુંબઈમાં ટ્રેસેબલ બ્રાઇડલ અને હાઇ-જ્વેલરી રિટેલ ફોર્મેટ પણ શરૂ થશે.
અલરોસાના ઇતિહાસને જોતા, આ કંપની 1954માં સોવિયેત યુનિયનમાં સ્થપાયેલી હતી અને અત્યારે રશિયાના યાકુતિયા અને આર્ખાન્ગેલ્સ્ક વિસ્તારોમાં મુખ્ય ખાણો ચલાવે છે. 2024માં તેનું રફ હીરાનું ઉત્પાદન 33 મિલિયન કેરેટ હતું, જે 2025માં 10-15% ઘટીને 28-30 મિલિયન કેરેટ થવાની અપેક્ષા છે.
વૈશ્વિક સ્તરે હીરા ઉત્પાદન 2025માં 100 મિલિયન કેરેટ સુધી ઘટી જશે, જે 6-8 વર્ષ પહેલાના 30-50% કરતાં ઓછું છે, જેનાથી કિંમતોમાં સ્થિરતા આવશે અને ઇન્વેન્ટરી મેનેજમેન્ટ સરળ બનશે. કંપનીએ 2024માં ઓછી નફાકારક ખાણો બંધ કરી દીધી છે, પરંતુ વૈશ્વિક લીડર તરીકે તેનું કદ 40%થી વધુ રિઝર્વ્સ સાથે અટલ રહેશે.
ભારતીય હીરા ઉદ્યોગ માટે આ વિસ્તરણ ખાસ મહત્વનું છે, કારણ કે ભારત વિશ્વના 90% હીરા કટિંગ અને પોલિશિંગનું કેન્દ્ર છે, જેમાં સુરતનું યોગદાન સૌથી મોટું છે.
જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC) અનુસાર, અલરોસા 2016થી ભારતને 752.6 મિલિયન ડોલરના રફ હીરા સીધા પુરવઠા તરીકે પૂરા પાડે છે, જે તેના કુલ વેચાણના 16% છે.
2017માં પુતિન અને મોદીની સમિટમાં GJEPC સાથે મેમોરેન્ડમ ઓફ કોઓપરેશન પણ થયું હતું, જેમાં ભારત ડાયમંડ બુર્સ (BDB)ને સ્પેશિયલ નોટિફાઇડ ઝોન (SNZ)ને સપોર્ટ કરવું શામેલ છે. અલરોસા 2021થી તેના કટિંગ અને પોલિશિંગ ફેસિલિટીઝને એકીકૃત કરી રહી છે, જે ભારતીય વિસ્તરણ માટે આધાર બનશે.
આ વર્ષે અમેરિકાના નવા ટેરિફ્સ (ભારતથી પોલિશ્ડ હીરા ઇમ્પોર્ટ પર 25% વધારો)થી ભારતીય ઉદ્યોગને અસર થઈ છે.
GJEPCના ડેટા અનુસાર, ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર 2025માં હીરા ખરીદી વધી, પરંતુ ઓક્ટોબરમાં ઘટી. મરીનચેવે કહ્યું, “આ ટેરિફ્સની અસર અસ્થાયી રહેશે. વ્યાપારીઓ અનુકૂળન કરી લેશે. લક્ઝરી જ્વેલરી માર્કેટમાં માંગ ઓછી અસરગ્રસ્ત થશે, કારણ કે ગ્રાહકો કિંમતો પ્રત્યે ઓછા સંવેદનશીલ હોય છે.”
તેઓએ વધુમાં કહ્યું કે, વેસ્ટન ક્રિસમસ સીઝન અને રિસ્ટોકિંગથી ભારતીય માંગ મજબૂત રહેશે. ભારતીય રિટેલર્સના Q3 2025માં 29% વાર્ષિક વૃદ્ધિના આંકડા આનો પુરાવો છે.
અલરોસા LGD કે સિન્થેટિક ડાયમંડ્સને પણ પડકાર આપે છે. મરીનચેવે કહ્યું, “સિન્થેટિક્સ કુદરતી હીરાને બદલી શકતા નથી. તેમની કિંમતો Q3 2025માં 40% ઘટી છે, જ્યારે તફાવત 95%થી વધુ છે. તે કોસ્ટ્યુમ જ્વેલરી જેવા સસ્તા વિકલ્પ છે, જેમાં દુર્લભતા, અનન્યતા અને ઇતિહાસનો અભાવ છે.”
વૈશ્વિક જ્વેલરી માર્કેટ 370 અબજ ડોલરનું છે, જેમાં કુદરતી હીરા 80 અબજથી વધુ (20%+) છે. અલરોસા તેના હીરાને કાર્બન-ન્યુટ્રલ તરીકે પ્રમાણિત કરે છે, જે દર વર્ષે 1 મિલિયન ટન ગ્રીનહાઉસ ગેસ શોષે છે (એક મિલિયન એકર જંગલ જેટલું), જ્યારે સિન્થેટિક્સમાં 300-500 કેજી CO2 પ્રતિ કેરેટ ઉત્સર્જન થાય છે.
આ વિસ્તરણથી ભારતીય હીરા ઉદ્યોગને નવી તકો મળશે, ખાસ કરીને 8 લાખથી 10 લાખ કારીગરોને રોજગાર અને નિકાસ વધારો. GJEPC અને અલરોસાના અગાઉના સહયોગથી પણ વેપાર વધ્યો છે, અને આ પ્લાનથી ભારત-રશિયા વેપાર 10 અબજ ડોલરથી આગળ વધશે.
ભારતીય હીરા ઉદ્યોગ માટે વિશેષ લાભો : રોજગાર, નિકાસ અને તકનીકી અપગ્રેડ.
આલરોસાની આ પહેલથી ભારતીય ઉદ્યોગને નીચેના મુખ્ય લાભો મળશે :
- રોજગાર અને કુશળતા વિકાસ : હીરા ઉદ્યોગમાં 8 લાખથી 10 લાખ કારીગરો સામેલ છે, જેમાંથી મોટા ભાગના સુરત અને જયપુરમાં છે. આલરોસાનું 50 મિલિયન ડોલરનું રોકાણ નવા પ્લાન્ટથી હજારો નવી નોકરીઓ જન્માવશે.
ખાસ કરીને, યુક્રેન યુદ્ધ પછીના અમેરિકન પ્રતિબંધો (2022થી)એ સુરતમાં 2.5 લાખ કારીગરોને છૂટા કરવામાં આવ્યા હતા અને 30-35% રોજગાર ઘટાડો થયો હતો, કારણ કે અલરોસા પાસેથી 30% રફ હીરાનો પુરવઠો અટક્યો હતો.
આ વિસ્તરણથી તે કટોકટીને અવસરમાં બદલાશે, કારણ કે કંપની કુશળ કારીગરો માટે તાલીમ અને આધુનિક મશીનરી લાવશે. મહારાષ્ટ્રની જ્વેલરી પોલિસી 2025 અનુસાર, આવા રોકાણથી 5 લાખ નવી નોકરીઓ અને 1 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ થશે. - રફ હીરા પુરવઠો સીધો અને કિંમત સ્થિરતા : ભારતનો હીરા ઉદ્યોગ 100% રફ હીરા ઇમ્પોર્ટ પર આધારિત છે. અલરોસા 17 લાખ કેરેટથી વધુ રફ હીરા સુરતને કટિંગ અને પૉલિશીંગ માટે મોકલે છે, જે વૈશ્વિક માંગના 70% જેટલું છે અને ખૂબ મહત્વનું છે.
આ વિસ્તરણથી મધ્યસ્થીઓ (જેમ કે દુબઈ, બેલ્જિયમ) દ્વારા વધતા ખર્ચને ઘટાડીને સીધો પુરવઠો થશે, જે ઉદ્યોગનો 10-15% ખર્ચ બચાવશે. તાજેતરમાં, અમેરિકાના 25% ટેરિફ (ઓગસ્ટ 2025થી)એ ભારતીય નિકાસને અસર કરી છે, પરંતુ અલરોસાના બ્લોકચેઇન આધારિત સપ્લાય ચેઇન પ્લેટફોર્મથી ટ્રેસેબિલિટી વધશે, જે G7 પ્રતિબંધોને ટાળવામાં મદદ કરશે. - લક્ઝરી જ્વેલરી અને રિટેલ વિસ્તરણ : અલરોસા ભારતીય જ્વેલરી હાઉસ સાથે સંયુક્ત લક્ઝરી કલેક્શન લોન્ચ કરશે અને દિલ્હી-મુંબઈમાં ટ્રેસેબલ બ્રાઇડલ રિટેલ ફોર્મેટ શરૂ કરશે. આથી ભારતીય બજારમાં વાર્ષિક 29% વૃદ્ધિ (Q3 2025)ને વધુ વેગ મળશે. ડાયમંડ ઇમ્પ્રેસ્ટ ઓથોરાઇઝેશન સ્કીમ (એપ્રિલ 2025) જેવી સરકારી યોજનાઓથી MSME એક્સપોર્ટર્સને ડ્યુટી-ફ્રી ઇમ્પોર્ટ મળશે, જે ઉદ્યોગને કોમ્પિટિટિવ બનાવશે.
- ટકાઉતા અને પર્યાવરણીય લાભ : અલરોસા તેના હીરાને કાર્બન-ન્યુટ્રલ તરીકે પ્રમાણિત કરે છે, જે દર વર્ષે 1 મિલિયન ટન ગ્રીનહાઉસ ગેસ શોષે છે. આ લેબ-ગ્રોન હીરા (LGD)ના 300-500 કેજી CO2 પ્રતિ કેરેટ ઉત્સર્જન કરતાં વધુ પર્યાવરણીય છે. Q3 2025માં LGD કિંમતો 40% ઘટી છે, પરંતુ કુદરતી હીરાની 95% કિંમત તફાવતથી ભારતીય ઉદ્યોગને બજાર હિસ્સો જાળવવામાં મદદ મળશે.
વૈશ્વિક હીરા ઉદ્યોગ માટે વ્યાપક અસર : સપ્લાય સ્થિરતા અને માંગ વધારો.
વૈશ્વિક હીરા બજાર 2025માં 102.10 અબજ ડોલરથી 2032 સુધી 138.66 અબજ ડોલર પર પહોંચશે (CAGR 4.5%). અલરોસા, જે 27% વૈશ્વિક ઉત્પાદન નિયંત્રિત કરે છે, આ વિસ્તરણથી નીચેના લાભો આપશે :
- સપ્લાય ચેઇનની મજબૂતી : વૈશ્વિક ઉત્પાદન 120 મિલિયન કેરેટથી નીચે રહેશે, જેમાં અલરોસા અને ડી બીયર્સ (85% વેચાણ કોન્ટ્રાક્ટ) મુખ્ય છે. ભારતમાં પ્લાન્ટથી રશિયન હીરાનું પ્રોસેસિંગ વધશે, જે G7 પ્રતિબંધોને ટાળીને અમેરિકા-યુરોપમાં નિકાસ સરળ કરશે. બ્લોકચેઇનથી B2B કટર્સને પારદર્શિતા મળશે, જે વૈશ્વિક જ્વેલરી માર્કેટ (370 અબજ ડોલર)માં કુદરતી હીરાના 80 અબજ ડોલર હિસ્સાને સુરક્ષિત કરશે.
- માંગ અને કિંમત વધારો : 2025માં જ્વેલરી માંગ વધશે, કારણ કે ચીન-ભારત જેવા બજારોમાં મધ્યમ વર્ગ વધી રહ્યો છે. અલરોસાના વિશ્લેષક સર્ગેય તાખીએવ (Sergey Takhiev) અનુસાર, ઉત્પાદન ઘટાડાથી કિંમતોમાં લાંબા ગાળાનો વધારો થશે. નોર્થ અમેરિકા (55% હિસ્સો)માં લક્ઝરી માંગ અને એશિયા-પેસિફિકમાં 38% વૃદ્ધિથી બજારને વેગ મળશે.
- ટકાઉતા અને પ્રતિસ્પર્ધા : અલરોસાના કાર્બન-ન્યુટ્રલ હીરા LGD પડકારોને પાર કરશે, જે વૈશ્વિક બજારમાં કુદરતી હીરાને દુર્લભતા અને ઇતિહાસ આપીને મજબૂત કરશે. આફ્રિકન દેશો (બોત્સ્વાના, નામિબિયા) જેવા બેનેફિશિએશન પોલિસીથી પણ ભારતને વૈશ્વિક હબ તરીકે ફાયદો થશે.
આ પગલું અમેરિકન ટેરિફ્સ અને G7ના પ્રતિબંધો (2024થી રશિયન હીરા પર) વચ્ચે ભારતને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં મજબૂત બનાવશે.,જ્યારે વૈશ્વિક બજારને નવી તકો અને ટકાઉ વિકાસ મળશે. ઉદ્યોગ વિશેષજ્ઞો માને છે કે, આ પગલું 2025ના અંત સુધીમાં હીરા નિકાસને 20% વધારી શકે છે.
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.
ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.
FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp | YouTube
નું રોકાણ, લક્ઝરી જ્વેલરી બ્રાન્ડિંગ અને બ્લોકચેઇન ટેક્નોલોજીથી ભારતીય હીરા ઉદ્યોગને મજબૂત વેગ મળશે.){kind=link}