આ સમય પણ વીતી જશે…!

DIAMOND CITY NEWS, SURAT

જીવનમાં દરેક વ્યક્તિ ક્યારેક ને ક્યારેક એવા સમયમાંથી પસાર થાય છે જ્યારે તેને લાગે છે કે હવે બધું જ હાથમાંથી સરકી રહ્યું છે. સંજોગો પોતાના પક્ષમાં નથી, સંબંધોમાં ગૂંચવણો છે, મનમાં અશાંતિ છે, ભવિષ્ય અંધકારમય લાગે છે અને આજનો દિવસ જાણે ક્યારેય પૂરો જ નહીં થાય એવી અનુભૂતિ થાય છે.

આવી ક્ષણોમાં માણસને સૌથી વધુ જરૂર હોય છે આશાની, ધૈર્યની અને એ સમજણની કે આ પરિસ્થિતિ કાયમી નથી. જીવનનું સૌથી મોટું સત્ય એ છે કે જે આવ્યું છે તે જવાનું જ છે.

સુખ આવ્યું હોય તો તે પણ જવાનું છે અને દુઃખ આવ્યું હોય તો તે પણ જવાનું છે. તેથી જ જીવનના અનુભવી લોકો વારંવાર કહેતા આવ્યા છે – “આ સમય પણ વીતી જશે.”

અત્યારે જો આપણા જીવનમાં કોઈ મુશ્કેલી ચાલી રહી હોય, તો સૌથી પહેલાં તેને સ્વીકારવાની જરૂર છે. સ્વીકારનો અર્થ હાર માની લેવાનો નથી. સ્વીકાર એટલે વાસ્તવિકતાને ઓળખવી. ઘણીવાર આપણે જે છે તેને સ્વીકારતા નથી અને જે હોવું જોઈએ એવી કલ્પનાઓમાં જીવતા રહીએ છીએ.

આ કારણે દુઃખ બમણું થઈ જાય છે. પરિસ્થિતિને બદલવાની શક્તિ ન હોય ત્યારે તેને સ્વીકારવી એ જ સમજદારી છે. દુઃખ છે તો છે. સંઘર્ષ છે તો છે. સમસ્યા છે તો છે. આ સત્યને સ્વીકારવાથી જ મનની અંદર શાંતિનો પ્રારંભ થાય છે.

ભગવાન બુદ્ધના જીવનનો એક અત્યંત સુંદર પ્રસંગ આ વાતને ખૂબ સરળ રીતે સમજાવે છે. એક વખત ભગવાન બુદ્ધ પોતાના પ્રિય શિષ્ય આનંદ સાથે જંગલમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. બપોરનો સમય હતો. સૂર્ય આકાશમાં પ્રખર તેજ સાથે ચમકી રહ્યો હતો. લાંબી યાત્રાને કારણે ભગવાન બુદ્ધને તરસ લાગી. તેમણે આનંદને કહ્યું કે, થોડા સમય પહેલાં આપણે જે ઝરણાં પાસેથી પસાર થયા હતાં ત્યાંથી પાણી લઈ આવ.

આનંદ આજ્ઞા માનીને ઝરણાં તરફ પાછો ગયો. પરંતુ ત્યાં પહોંચીને તેણે જોયું કે થોડા સમય પહેલાં કેટલીક બળદગાડીઓ ઝરણાંમાંથી પસાર થઈ હતી. તેના કારણે પાણીમાં કાદવ ભળી ગયો હતો. સૂકા પાંદડા અને કચરો પણ પાણીમાં તરતા હતા.

પાણી ગંદુ અને પીવા અયોગ્ય લાગતું હતું. આનંદે વિચાર્યું કે, આ પાણી ગુરુને કેવી રીતે આપી શકાય? તે પાછો ફરી આવ્યો અને બુદ્ધને આખી વાત સમજાવી. સાથે તેણે કહ્યું કે થોડે દૂર એક મોટી નદી છે, ત્યાંથી હું શુદ્ધ પાણી લઈ આવી શકું છું.

પરંતુ બુદ્ધે શાંતિથી કહ્યું, “તું ફરી ઝરણાં પાસે જા.”

આનંદને આશ્ચર્ય થયું, છતાં તે ફરી ગયો. બીજી વખત પણ પાણી ખાસ સ્વચ્છ થયું નહોતું. કાદવ હજુ પણ હતો. તે ફરી પાછો આવ્યો અને બુદ્ધને વિનંતી કરી કે નદીમાંથી પાણી લાવવા દો. પરંતુ બુદ્ધે ફરી કહ્યું, “એકવાર વધુ ઝરણાં પાસે જા.”

ત્રીજી વખત જ્યારે આનંદ ઝરણાં પાસે પહોંચ્યો ત્યારે દૃશ્ય બદલાઈ ગયું હતું. કાદવ નીચે બેસી ગયો હતો. પાંદડા અને કચરો પાણી સાથે વહી ગયા હતા. ઝરણું નિર્મળ અને સ્વચ્છ જળથી ખળખળ વહેતું હતું. આનંદ ખૂબ પ્રસન્ન થયો. તેણે પાણી ભર્યું અને બુદ્ધ પાસે પાછો આવ્યો.

પાણી આપ્યા પછી તેણે બુદ્ધને કહ્યું, “ભગવાન, આજે તમે મને એક મહાન પાઠ શીખવ્યો છે. કશું જ સ્થાયી નથી. સમય સાથે બધું બદલાય છે. માત્ર ધૈર્ય, પ્રતિક્ષા અને સમતા જરૂરી છે.”

આ પ્રસંગ માત્ર ઝરણાંના પાણી વિશે નથી. આ આપણા મનની વાત છે. જીવનની વાત છે. ઘણીવાર આપણા મનમાં પણ કાદવ ભરાઈ જાય છે.

ચિંતા, ક્રોધ, ઈર્ષા, નિરાશા, દુઃખ, ભય અને અસુરક્ષાની લાગણીઓ આપણું આંતરિક ઝરણું ગંદુ બનાવી દે છે. ત્યારે આપણે ઉતાવળમાં નિર્ણયો લઇએ છીએ, ખોટી પ્રતિક્રિયાઓ આપીએ છીએ અને ઘણીવાર પરિસ્થિતિને વધુ બગાડી નાખીએ છીએ.

જ્યારે હકીકતમાં જરૂર માત્ર એટલી હોય છે કે થોડો સમય આપવો, થોડી શાંતિ રાખવી અને પ્રતીક્ષા કરવી.

આજના યુગમાં માણસની સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે તેને રાહ જોવી આવડતી નથી. દરેક વસ્તુ તરત જ જોઈએ છે. સફળતા તરત જોઈએ, પૈસા તરત જોઈએ, પરિણામ તરત જોઈએ અને સમસ્યાનો ઉકેલ પણ તરત જોઈએ.

પરંતુ કુદરતનો નિયમ ઉતાવળનો નથી. બીજ વાવ્યા પછી તરત વૃક્ષ ઊગી જતું નથી. બાળક એક દિવસમાં મોટું થઈ જતું નથી. સૂર્યોદયનો પણ પોતાનો સમય હોય છે. જીવનમાં ઘણી બાબતો સમય માંગે છે.

જ્યારે મુશ્કેલ સમય આવે છે ત્યારે માણસ ઘણીવાર વિચારવા લાગે છે કે માત્ર તેની સાથે જ આવું કેમ થઈ રહ્યું છે. પરંતુ હકીકતમાં દરેક વ્યક્તિ પોતાની કોઈ ને કોઈ લડાઈ લડી રહ્યો હોય છે.

બહારથી ખુશ દેખાતી વ્યક્તિ પણ અંદરથી સંઘર્ષ કરી રહી હોઈ શકે છે. દરેક ઘરમાં કોઈ ને કોઈ ચિંતા હોય છે. દરેક હૃદયમાં કોઈ ને કોઈ પીડા હોય છે. આ સમજણ માણસને પોતાની મુશ્કેલીઓ પ્રત્યે વધુ સંતુલિત બનાવે છે.

ઘણીવાર જીવનમાં એવી પરિસ્થિતિઓ આવે છે કે જ્યાં આપણે કંઈ જ કરી શકતા નથી. કોઈ પ્રિયજન દૂર થઈ જાય, કોઈ સંબંધ તૂટી જાય, આર્થિક નુકસાન થાય, આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ ઊભી થાય અથવા કોઈ સપનું અધૂરું રહી જાય.

આવી ક્ષણોમાં માણસને લાગે છે કે હવે બધું સમાપ્ત થઈ ગયું. પરંતુ સમય સાબિત કરે છે કે, જીવન ત્યાં અટકતું નથી. ધીમે ધીમે માણસ ફરી ઊભો થાય છે. નવા રસ્તાઓ મળે છે. નવી તકો મળે છે. નવા લોકો મળે છે. જે દુઃખ ક્યારેક અસહ્ય લાગતું હતું તે સમય સાથે હળવું થવા લાગે છે.

સમય એક મહાન શિક્ષક છે. તે આપણને શીખવે છે કે જીવનમાં કશું પણ કાયમી નથી. આજે જે સમસ્યા ખૂબ મોટી લાગે છે, થોડા વર્ષો પછી કદાચ તેની યાદ પણ ન રહે.

આપણે જ્યારે પોતાના ભૂતકાળ તરફ નજર કરીએ છીએ ત્યારે સમજાય છે કે કેટલીય મુશ્કેલીઓ આવી હતી, પરંતુ સમય સાથે તે બધી પસાર થઈ ગઈ. જે દિવસોમાં આપણે ખૂબ રડ્યા હતા, આજે તે માત્ર એક અનુભવ બની ગયા છે.

ભગવાન બુદ્ધે પોતાના ઉપદેશોમાં “અનિત્યતા” પર ખૂબ ભાર મૂક્યો છે. અનિત્યતા એટલે કે દરેક વસ્તુ બદલાય છે. કોઈપણ પરિસ્થિતિ કાયમી નથી.

આ સમજણ માણસને બે મહત્વપૂર્ણ ભેટ આપે છે – આશા અને વિનમ્રતા. દુઃખમાં આશા આપે છે કારણ કે, તે સમજાવે છે કે આ સમય પણ પસાર થઈ જશે. અને સુખમાં વિનમ્રતા આપે છે કારણ કે તે યાદ અપાવે છે કે આ પણ કાયમી નથી.

જીવનમાં સમતાભાવ રાખવો એ ખૂબ મોટી સાધના છે. સમતાભાવ એટલે સુખ આવે ત્યારે અતિઉત્સાહમાં ન આવી જવું અને દુઃખ આવે ત્યારે સંપૂર્ણપણે તૂટી ન જવું.

સમતાભાવ ધરાવતો માણસ પરિસ્થિતિનો ગુલામ નથી બનતો. તે જાણે છે કે સંજોગો બદલાતા રહેવાના છે, પરંતુ પોતાની આંતરિક શાંતિ જાળવવી એ પોતાના હાથમાં છે.

ક્યારેક લોકો મૌનને નબળાઈ માને છે. પરંતુ ઘણીવાર મૌન સૌથી મોટી શક્તિ હોય છે. જ્યારે પરિસ્થિતિ ખૂબ ગૂંચવાઈ ગઈ હોય ત્યારે વધુ બોલવાથી, વધુ સમજાવવાથી અથવા વધુ પ્રયત્નો કરવાથી સમસ્યા વધી શકે છે.

એવી સ્થિતિમાં શાંતિથી રાહ જોવી ઘણીવાર શ્રેષ્ઠ ઉપાય બને છે. જેમ ઝરણાંના પાણીમાં હાથપગ મારવાથી કાદવ વધુ ફેલાય, તેમ કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં વધુ હસ્તક્ષેપ કરવાથી સમસ્યા વધુ ગંભીર બની શકે છે.

આપણું જીવન પણ એક ઝરણું જ છે. તેમાં ક્યારેક સુખના ફૂલો વહે છે, તો ક્યારેક દુઃખના કાંટા. ક્યારેક આશાના કિરણો ચમકે છે, તો ક્યારેક નિરાશાના વાદળો ઘેરાય છે.

પરંતુ એક વાત નિશ્ચિત છે – ઝરણું ક્યારેય અટકતું નથી. જીવનનો પ્રવાહ સતત આગળ વધતો રહે છે. અને આ પ્રવાહ સાથે દરેક દુઃખ, દરેક ચિંતા અને દરેક પીડા ધીમે ધીમે વહી જાય છે.

જ્યારે જીવનમાં અંધકાર છવાઈ જાય ત્યારે યાદ રાખવું જોઈએ કે રાત કેટલીય લાંબી હોય, સવાર થવાની જ છે. જ્યારે નિરાશા ઘેરી વળે ત્યારે યાદ રાખવું જોઈએ કે આશાનો એક કિરણ ક્યાંક જરૂર ઉગતો હશે.

જ્યારે સંઘર્ષ અસહ્ય લાગે ત્યારે યાદ રાખવું જોઈએ કે સમય કોઈ માટે અટકતો નથી. તે સતત આગળ વધે છે અને તેની સાથે દરેક ઘાવને ભરવાની શક્તિ પણ લઈને આવે છે.

તેથી જો આજે તમારા જીવનમાં કોઈ મુશ્કેલી, દુઃખ, પીડા, નિષ્ફળતા અથવા સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો હોય તો પોતાને માત્ર એક વાત યાદ અપાવતા રહો – “આ સમય પણ વીતી જશે.” પરિસ્થિતિને સ્વીકારો, ધૈર્ય રાખો, હિંમત ન હારો અને સમય પર વિશ્વાસ રાખો. કારણ કે સમય જ એ શક્તિ છે જે કાદવને નીચે બેસાડે છે, ઘાવને ભરે છે, દુઃખને હળવું કરે છે અને અંધકાર પછી પ્રકાશ લાવે છે.

અંતે જીવનનો સાર એટલો જ છે કે કશું જ સ્થાયી નથી. સુખ પણ નહીં, દુઃખ પણ નહીં. સફળતા પણ નહીં, નિષ્ફળતા પણ નહીં. બધું જ બદલાય છે, બધું જ વહે છે અને બધું જ પસાર થઈ જાય છે. તેથી દરેક પરિસ્થિતિમાં શાંતિ, સમતા અને ધૈર્ય જાળવી રાખવું જોઈએ.

કારણ કે જે માણસ સમયની રાહ જોવાનું શીખી જાય છે, તે જીવનની સૌથી મોટી કળા શીખી જાય છે. અને પછી દરેક મુશ્કેલ ક્ષણે તેના હૃદયમાંથી એક જ અવાજ સંભળાય છે – “આ સમય પણ વીતી જશે.”

ગોલ્ડન કી

જો મુશ્કેલીમાં એ યાદ રહે કે આ સમય પણ પસાર થઈ જશે કારણ કે સમય પસાર થઈ જ રહ્યો છે તો દુઃખ રહે ખરું પણ લાગે ઓછું!

______________________________________________________

Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.

ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.

FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp | YouTube