રશિયા-કઝાકિસ્તાન વચ્ચે રેર એર્થ મેટલ્સના ખનનમાં સહયોગ વધારવા પર ચર્ચા; પુતિન-ટોકાયેવની બેઠકમાં નિર્ણયો

DIAMOND CITY NEWS, SURAT

રશિયા અને કઝાકિસ્તાન વચ્ચે રેર એર્થ મેટલ્સ (અસાધારણ પૃથ્વી તત્વો)ના ખનન અને ઉત્પાદનમાં સહયોગને વધુ મજબૂત કરવા પર વાતચીત ચાલુ છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમિર પુતિનએ કઝાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ કાસીમ-જોમાર્ટ ટોકાયેવ સાથેની બેઠક પછી જણાવ્યું કે, “રાસાયણિક ઉદ્યોગ અને રેર એર્થ મેટલ્સના ખનનમાં સહયોગને ઑપ્ટિમાઇઝ કરવાની યોજનાઓ પર ચર્ચા થઈ રહી છે.” આ બેઠક ૧૧ અને ૧૨ નવેમ્બરે મોસ્કોમાં યોજાઈ હતી, જેમાં બંને દેશોએ આર્થિક અને ઔદ્યોગિક સંબંધોને વધુ ગાઢ કરવા પર ભાર મૂક્યો.

આ ચર્ચા રશિયાના લાંબા ગાળાના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. પુતિનએ અગાઉ સરકારને રેર મેટલ્સ અને રેર અર્થ મેટલ્સના ખનન અને ઉત્પાદન માટે રોડમેપ મંજૂર કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આનો ઉદ્દેશ્ય ચીન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પરના આયાત આધારને ઘટાડીને સ્વાયત્ત ઉદ્યોગ ઊભો કરવાનો છે. રશિયાના કુલ ૨૯ પ્રકારના રેર મેટલ્સના રિઝર્વ્સ ૬૫૮ મિલિયન ટન છે, જેમાંથી ૧૫ પ્રકારના રેર એર્થ મેટલ્સના ૨૮.૫ મિલિયન ટન છે. આ તત્વો ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, રક્ષા, રિન્યુએબલ એનર્જી અને હાઇ-ટેક ઉદ્યોગો માટે આવશ્યક છે, અને વૈશ્વિક માંગમાં વધારો થઈ રહ્યો છે.

બેઠકમાં ટોકાયેવે જણાવ્યું કે, “બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી અને મિત્રતા છે,” અને કોઈ પણ ક્ષેત્રમાં સહયોગનો અભાવ નથી. ૧૧ નવેમ્બરે ક્રેમલિનમાં અનૌપચારિક બેઠક યોજાઈ, જ્યાં ટોકાયેવે કહ્યું કે મોસ્કો અને અસ્તાના વચ્ચે કોઈ ક્ષેત્ર એવું નથી જ્યાં સહયોગ ન હોય. ૧૨ નવેમ્બરની ઔપચારિક બેઠકમાં પુતિને બંને દેશોને સૌથી નજીકના ભાગીદારો તરીકે ઓળખાવ્યા. આ ઉપરાંત, ગેસ વિસ્તરણ, ઓટોમોટિવ, કૃષિ, કૃષિ યંત્રો અને ખાતર ઉત્પાદન જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ સફળ પ્રોજેક્ટ્સ પર ચર્ચા થઈ.

રશિયા વિશ્વના ચોથા સૌથી મોટા રેર એર્થ રિઝર્વ્સ ધરાવે છે, અને તે યુએસ સાથે પણ સહયોગની તૈયારી દર્શાવી ચૂક્યો છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫માં પુતિને કહ્યું હતું કે રશિયા અન્ય દેશો, જેમાં યુએસ પણ સામેલ છે,ને રેર એર્થ પ્રોજેક્ટ્સ ઓફર કરવા તૈયાર છે. નવેમ્બર ૨૦૨૪માં પુતિને ટોમ્ટોર ડિપોઝિટના વિલંબ માટે ઑપરેટરને ઠપકો આપ્યો હતો, જે રશિયાનું સૌથી મોટું રેર એર્થ ડિપોઝિટ છે. મે ૨૦૨૫માં રોસનેફ્ટે તેનું કંટ્રોલ લીધું, જે પુતિનના સલાહકાર ઇગોર સેચિનના નેતૃત્વમાં છે.

કઝાકિસ્તાન પણ આ ક્ષેત્રમાં સક્રિય છે. તેમાં લિથિયમના ૫૦,૦૦૦થી ૧,૦૦,૦૦૦ ટન રિઝર્વ્સ છે, અને વૈશ્વિક ટાઇટેનિયમ માર્કેટમાં ૧૧ ટકા હિસ્સો છે (એરોસ્પેસમાં ૨૦ ટકાથી વધુ). ૨૦૨૫ની શરૂઆતમાં સરકારે ૨.૬ મિલિયન ટન નવા રેર એર્થ ડિપોઝિટ્સ જાહેર કર્યા, જેમાં ૪૦૦,૦૦૦ ટન ટંગ્સ્ટન અને ૫૦૦,૦૦૦ ટન નાયોબિયમ સામેલ છે. ટોકાયેવે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી આ ક્ષેત્રને વેગ આપવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે, પરંતુ નિવેશ અને નિયંત્રણના પડકારો છે. આ ચર્ચા ૧૫ વર્ષથી ચાલુ છે.

આ સહયોગ યુએસ-ચીન વચ્ચેના વેપારી તણાવને કારણે વધુ મહત્વપૂર્ણ બન્યો છે. રશિયા અને કઝાકિસ્તાન સીઆરએમ (ક્રિટિકલ રો મેટલ્સ)ના ૬૦ તત્વો (જેમ કે લિથિયમ, ટાઇટેનિયમ, ગેલિયમ, ટંગ્સ્ટન) અને ૧૭ રેર અર્થ તત્વો (સ્કેન્ડિયમ, યટ્રિયમ, લેન્થેનાઇડ્સ)માં સમૃદ્ધ છે. આ સહયોગથી બંને દેશોની આર્થિક સ્પર્ધાશીલતા વધશે અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનને વૈવિધ્યકરણ મળશે.

આ બેઠક રશિયા-કઝાકિસ્તાનના બહુપાસું વેપારી સંબંધોને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેમાં તેલ-ગેસ સેન્ક્શન્સ પછી પણ યુએસ કમ્પનીઓના પ્રોજેક્ટ્સ પર ચર્ચા થઈ. ક્રેમલિનના પ્રેસ સેક્રેટરી ડેમિટ્રી પેસ્કોવે જણાવ્યું કે “બધા ક્ષેત્રોમાં વિગતવાર ચર્ચા થશે, જે પરસ્પર લાભકારી છે.” આ પહેલ ભારતીય રત્ન-આભૂષણ ક્ષેત્ર માટે પણ પ્રસંગિક છે, કારણ કે રેર એર્થ તત્વો એડવાન્સ્ડ મટિરિયલ્સ અને ટેક્નોલોજીમાં વપરાય છે, અને ભારત આ ક્ષેત્રમાં સ્વાયત્તતા વધારવા પર કાર્યરત છે.

Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.

ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.

FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp | YouTube