માર્ચ ૨૦૨૬માં શરૂ થયેલા ઇઝરાયલ-અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધે $૮૦ બિલિયનના વૈશ્વિક હીરા ઉદ્યોગને સ્તબ્ધ કરી દીધો છે.
દુબઈ અને તેલ અવીવ જેવા મુખ્ય વેપાર કેન્દ્રો પ્રભાવિત થતા રફ હીરાના પુરવઠામાં ૫૦%નો ઘટાડો અને સોના-હીરાના ભાવમાં ૧૫% સુધીનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પરિવહન સેવાઓ ખોરવાતા અને તેલના ભાવ વધતા લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ૨૫%નો વધારો થયો છે, જેણે ખાણકામથી લઈને રિટેલ વેચાણ સુધીની સમગ્ર સપ્લાય ચેઇનને તોડી નાખી છે…
DIAMOND CITY NEWS, SURAT
વૈશ્વિક અને ભારતીય સ્તરે યુદ્ધની ગંભીર અસરો
હીરા અને જ્વેલરી ઉદ્યોગ વૈશ્વિક અર્થતંત્રનો એક અભિન્ન અને જટિલ ભાગ છે, જે માત્ર આભૂષણોના વેપાર પૂરતો મર્યાદિત ન રહેતા આર્થિક, સાંસ્કૃતિક અને પર્યાવરણીય પરિબળોને પણ પ્રભાવિત કરે છે.
આ ઉદ્યોગમાં કાચા (રફ) હીરાના ખાણકામથી લઈને કટિંગ, પોલિશિંગ, વેપાર, જ્વેલરી ડિઝાઇનિંગ, ઉત્પાદન, વેચાણ અને વેચાણ પછીની સેવાઓ (Post-Sales Services) સુધીના તમામ તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે.
વિશ્વભરમાં આ ઉદ્યોગ ૧ કરોડ (૧૦ મિલિયન)થી વધુ લોકોને રોજગારી પૂરી પાડે છે અને તેનું વાર્ષિક ટર્નઓવર આશરે ૮૦ અબજ ડોલર છે; જેમાં હીરાના વેપારનું યોગદાન ૪૦%, પોલિશ્ડ હીરાનું ૩૦% અને જ્વેલરીનું ૩૦% છે.
આ ઉદ્યોગની સપ્લાય ચેઇન વૈશ્વિક સ્તરે વિસ્તરેલી છે, જે આફ્રિકા (બોત્સ્વાના, કોંગો), રશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા ખાણકામ કેન્દ્રોથી શરૂ થઈ ઇઝરાયલ, ભારત અને બેલ્જિયમ જેવા પોલિશિંગ હબ્સ તથા દુબઈ, લંડન અને હોંગકોંગ જેવા વેપાર કેન્દ્રો મારફતે અમેરિકા, યુરોપ, ચીન અને મધ્ય પૂર્વ જેવા વપરાશકર્તા બજારો સુધી પહોંચે છે.
માર્ચ ૨૦૨૬માં ઇઝરાયલ અને અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર કરાયેલા સંયુક્ત હુમલાઓએ આ ઉદ્યોગ પર અણધારી અસર કરી છે. આ યુદ્ધને કારણે માત્ર મધ્ય પૂર્વના વેપાર માર્ગો જ ખોરવાયા નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પણ છિન્નભિન્ન થઈ ગઈ છે. પરિણામે કિંમતોમાં અસ્થિરતા વધી છે, રોજગારી જોખમમાં મુકાઈ છે અને ભાવનાત્મક વેપાર (Emotional Trade) પર પણ માઠી અસર પડી છે.
દુબઈ જેવા મુખ્ય હબમાં વિમાન અને શિપિંગ સેવાઓ ઠપ્પ થવાથી રફ હીરાના પુરવઠામાં ૫૦%થી વધુ ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યારે ઇઝરાયલનું ‘તેલ અવીવ ડાયમંડ એક્સચેન્જ’ બંધ થતા વિશ્વના ૨૦% પોલિશ્ડ હીરાનો વેપાર અટકી ગયો છે. સોના અને હીરાના ભાવમાં ૨%થી ૧૫%નો વધારો થવાથી જ્વેલરી ઉત્પાદન મોંઘું બન્યું છે.
વિશ્વના ૯૫% હીરા પોલિશિંગનું કેન્દ્ર એવું ભારત આ સંકટનો સૌથી મોટો ભોગ બન્યું છે. ખાસ કરીને સુરત જેવા શહેરોમાં ૮ લાખથી વધુ કારીગરોની રોજગારી પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે અને નિકાસમાં ૧૫%થી ૪૦%નો જંગી ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
મધ્ય પૂર્વમાં ફેલાતો સંઘર્ષ અને તેની આર્થિક વ્યાપકતા
માર્ચ ૨૦૨૬ની શરૂઆતમાં, ઈરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયલના સંયુક્ત હુમલાઓએ મધ્ય પૂર્વમાં એક નવા અને ભીષણ યુદ્ધની જ્વાળા પ્રગટાવી છે, જે હવે લેબનોન, સીરિયા અને દુબઈ સુધી પ્રસરી ચૂકી છે. આ હુમલાઓએ ઈરાનના તેલ સંશોધન કેન્દ્રો, બંદરો અને મુખ્ય વેપાર માર્ગોને નિશાન બનાવ્યા છે.
જેના તાત્કાલિક પરિણામે વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં ૨૩%નો ઉછાળો આવ્યો છે, જે પ્રતિ બેરલ $૯૦ પર પહોંચી ગયા છે. પર્શિયન ખાડીના શિપિંગ રૂટ્સ અસુરક્ષિત બનતા વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાના ૨૦% હિસ્સા પર માઠી અસર પડી છે, જેના કારણે લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ૨૫%નો વધારો થયો છે.
દુબઈ અને તેલ અવીવ જેવા મુખ્ય કેન્દ્રોમાં વિમાન સેવાઓ ઠપ્પ થવાથી હીરા અને સોનાના વેપારને સીધો ફટકો પડ્યો છે, કારણ કે આ માર્ગો ‘રફ મટિરિયલ્સ’ના પુરવઠા માટેની જીવાદોરી સમાન છે. આ અસ્થિરતાને કારણે ‘કોઇન ઇન્ટરનેશનલ’ અને ‘ટ્રાન્સ એટલાન્ટિક જેમ સેલ્સ’ (TAGS) જેવી મોટી કંપનીઓએ તેમના રફ હીરાના ટેન્ડર્સ સ્થગિત કર્યા છે.
ઇઝરાયલના ડાયમંડ એક્સચેન્જમાં વેપાર સંપૂર્ણપણે બંધ થયો છે અને સોનાની કિંમતોમાં ૫%નો વધારો થતા જ્વેલરી ઉદ્યોગ માટે મુશ્કેલીઓ વધી છે.
આ યુદ્ધની વ્યાપકતા માત્ર સૈન્ય પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે આર્થિક, જિયોપોલિટિકલ અને પર્યાવરણીય ક્ષેત્રોને પણ હચમચાવી રહી છે. તેલના વધતાં ભાવો લોજિસ્ટિક્સને પ્રભાવિત કરે છે, જે આફ્રિકા અને રશિયા જેવા દેશોમાં થતા હીરાના ખાણકામથી લઈને વેપાર સુધીના તમામ તબક્કાઓને ખોરવી નાખે છે.
વૈશ્વિક સ્તરે, આ યુદ્ધને કારણે રોકાણકારો માટે સોનું અને હીરા ‘સેફ હેવન’ (સુરક્ષિત અસ્ટેટ) તરીકે આકર્ષક બન્યા છે, પરંતુ સપ્લાય ચેઇનમાં અવરોધ આવતા કિંમતોમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે.
ભારત માટે આ પરિસ્થિતિ અત્યંત પડકારજનક છે, કારણ કે ભારત વિશ્વના ૯૫% હીરા પોલિશિંગનું કાર્ય કરે છે અને દેશમાં ૮૦% રફ હીરાની આયાત દુબઈ રૂટથી થાય છે. આ યુદ્ધના પરિણામે વૈશ્વિક GDPમાં ૦.૫% થી ૧%નો ઘટાડો થવાની ભીતિ છે, જેમાં જ્વેલરી ઉદ્યોગનો હિસ્સો ૦.૨% અંદાજવામાં આવ્યો છે.
વૈશ્વિક હીરા અને જ્વેલરી ઉદ્યોગ
વૈશ્વિક હીરા ઉદ્યોગનું મૂલ્ય ૨૦૨૬માં આશરે ૮૦ બિલિયન ડોલર છે, જેમાં રફ ડાયમંડ્સ (૪૦%), પોલિશ્ડ (૩૦%) અને જ્વેલરી (૩૦%) વિભાગોનું વિભાજન છે. મુખ્ય ખાણકામ કેન્દ્રોમાં બોત્સ્વાના (વિશ્વના ૨૫% રફ હીરા), રશિયા (૧૫%), કોંગો (૧૦%) અને ઓસ્ટ્રેલિયા (૫%)નો સમાવેશ થાય છે, જ્યાંથી રફ હીરા ઇઝરાયલ, ભારત અને બેલ્જિયમમાં પોલિશિંગ માટે જાય છે.
જ્વેલરી ઉદ્યોગમાં અમેરિકા (૩૫% માર્કેટ શેર), યુરોપ (૨૫%), ચીન (૨૦%) અને મધ્ય પૂર્વ (૧૦%) મુખ્ય બજારો છે. સોનાના વેપારમાં દુબઈ (વિશ્વનું ૩૦% ગોલ્ડ સૂક), લંડન અને ઝ્યુરિચ મુખ્ય હબ છે.
ખાણકામની પ્રક્રિયા પર્યાવરણીય અને નૈતિક મુદ્દાઓથી ભરેલી છે. બોત્સ્વાનાની જ્વાન્સબર્ગ માઇન્સમાંથી વાર્ષિક ૨૫ મિલિયન કેરેટ હીરા મળે છે, પરંતુ કોંગોમાં ‘બ્લડ ડાયમંડ્સ’ના મુદ્દાને કારણે ‘કિમ્બર્લી પ્રોસેસ સર્ટિફિકેશન’ અનિવાર્ય છે.
૨૦૨૫માં ખાણકામ ખર્ચ ૧૦% વધ્યો હતો, જે યુદ્ધને કારણે વધુ વધશે. પોલિશિંગ એ શ્રમ-પ્રધાન (લેબર-ઇન્ટેન્સિવ) પ્રક્રિયા છે, જેમાં ઇઝરાયલ અને ભારત અગ્રેસર છે. એક રફ હીરાને પોલિશ કરવામાં ૫૦થી વધુ તબક્કાઓ લાગે છે, જેમાં લેઝર કટિંગ અને એક્સ-રે મશીનોનો ઉપયોગ થાય છે. ૨૦૨૫માં ઉદ્યોગે ૫%ની વૃદ્ધિ દર્શાવી હતી, પરંતુ હવે અનિશ્ચિતતા વધી છે.
વેપારમાં ડાયમંડ એક્સચેન્જ (તેલ અવીવ, એન્ટવર્પ) અને ટેન્ડર્સ (દુબઈ) મહત્વપૂર્ણ છે. વાર્ષિક ૧૦૦થી વધુ ટેન્ડર્સ યોજાય છે, જેનું વૉલ્યુમ ૧૦ બિલિયન ડોલર છે. બ્લોકચેઇન ટ્રેસેબિલિટી જેવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે.
જ્વેલરી ઉત્પાદનમાં 3D પ્રિન્ટિંગ અને AI-ડિઝાઇનનો ઉપયોગ વધ્યો છે. લગ્ન અને તહેવારો વેચાણના મુખ્ય ડ્રાઇવર્સ છે, પરંતુ લેબ-ગ્રોન હીરા (૨૦% માર્કેટ શેર) પરંપરાગત હીરાને પડકાર આપી રહ્યા છે.
રિટેલમાં ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ્સ (બ્લુસ્ટોન, કેરેટલેન) ૩૦% વેચાણ કરે છે. માર્કેટિંગમાં સસ્ટેઇનેબિલિટી અને એથિકલ સોર્સિંગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉદ્યોગની જટિલતા યુદ્ધ જેવા બાહ્ય પરિબળોને કારણે વધુ વધે છે.
યુદ્ધની વૈશ્વિક અસરો
યુદ્ધે વૈશ્વિક હીરા અને જ્વેલરી ઉદ્યોગ પર બહુપાંખી અસર કરી છે. યુદ્ધને કારણે સપ્લાય ચેઇન ખોરવાઈ ગઈ છે. દુબઈમાં વિમાન અને શિપિંગ સેવાઓ અટકવાથી રફ હીરાની આયાતમાં ૫૦% ઘટાડો થયો છે.
પર્શિયન ગલ્ફમાં તેલ ટેન્કર્સની અવરજવર બંધ થતા વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાના ૨૦% હિસ્સા પર અસર પડી છે, જે લોજિસ્ટિક્સને મોંઘું બનાવે છે. આફ્રિકન ખાણકામથી હીરા દુબઈ રૂટ મારફતે આવતા હોય છે, જે હવે અટક્યા છે; પરિણામે વૈશ્વિક સ્ટોકમાં ૩૦% ઘટાડો થયો છે.
શિપિંગ કંપનીઓએ રૂટ બદલ્યા છે, જેનાથી ખર્ચમાં ૨૫%નો વધારો થયો છે. એર કાર્ગોમાં ૧૮% વિક્ષેપ છે, જે હીરા જેવી ઉચ્ચ-મૂલ્ય ધરાવતી ચીજો (High-value Items) માટે મુશ્કેલી વધારે છે.
રફ હીરાની કિંમતોમાં ૧૫%નો વધારો થયો છે, જ્યારે પોલિશ્ડ હીરાના ભાવમાં ૧૦%ની અસ્થિરતા જોવા મળી છે. સોનાની કિંમતોમાં વધારો થતા જ્વેલરી ઉત્પાદન ૧૨% મોંઘું બન્યું છે. વૈશ્વિક વેપારના વૉલ્યુમમાં ૨૦% ઘટાડો થયો છે, ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વ અને યુરોપમાં.
અમેરિકામાં કન્ઝ્યુમર સેન્ટિમેન્ટ ઘટવાને કારણે જ્વેલરીના વેચાણમાં ૧૨%નો ઘટાડો થયો છે. ચીનમાં વધતી મોંઘવારી લક્ઝરી ખરીદીને અસર કરી રહી છે.
પ્રાદેશિક અસરોમાં: ઇઝરાયલમાં ૫૦,૦૦૦ રોજગારી જોખમમાં છે અને નિકાસ ૪૦% ઘટી છે; દુબઈમાં હીરાના ટેન્ડર્સ રદ થતા અને સોનાના વેપારમાં ૨૮ બિલિયન ડોલરનું નુકસાન થયું છે; આફ્રિકામાં ખાણકામમાં વિલંબ થયો છે પરંતુ કિંમતો વધવાને કારણે નફો ૧૦% વધ્યો છે; યુરોપ અને અમેરિકામાં મોંઘવારી વધતાં જ્વેલરીની ખરીદી ૧૫% ઘટી છે; જ્યારે ચીનમાં લેબ-ગ્રોન હીરાનું વેચાણ ૪૮% વધ્યું છે.
વૈશ્વિક સ્તરે ૧૦ મિલિયન રોજગારી જોખમમાં છે, જેમાં ૨ મિલિયન શ્રમિકો પોલિશિંગ ક્ષેત્રના છે. ઇઝરાયલમાં ૫૦,૦૦૦ અને દુબઈમાં ૨૦,૦૦૦ નોકરીઓ જોખમમાં છે.
આનાથી આર્થિક અસમાનતા વધી રહી છે, ખાસ કરીને મહિલા કારીગરોમાં. યુદ્ધને કારણે વધતાં તેલ વપરાશથી કાર્બન ઉત્સર્જન ૧૫% વધ્યું છે, જે લેબ-ગ્રોન હીરાના વપરાશને પ્રોત્સાહન આપે છે. નૈતિક રીતે, યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારો (Warzone) માંથી હીરાનું સોર્સિંગ વધુ જોખમી બન્યું છે, જે ‘કિમ્બર્લી પ્રોસેસ’ને પડકાર આપે છે.
ફાઇનાન્શિયલ રીતે, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SMEs) ને કેશ ફ્લોની તંગી છે; જેમાં ૫ બિલિયન ડોલરનું નુકસાન અપેક્ષિત છે. ગ્રાહકોમાં ડરને કારણે લક્ઝરી વેચાણ ૧૦% ઘટ્યું છે, પરંતુ સુરક્ષિત રોકાણ (Safe Haven) તરીકે સોનાની માંગ વધી છે.
યુદ્ધે ડિજિટલ વેપારને વેગ આપ્યો છે, જેમાં ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ્સમાં ૨૫%નો વધારો થયો છે. AI-આધારિત પ્રાઇસિંગ અને VR ટ્રાય-ઓન્સનો ઉપયોગ પણ વધ્યો છે.
ભારતીય હીરા અને જ્વેલરી ઉદ્યોગ
ભારત વિશ્વનું સૌથી મોટું હીરા પોલિશિંગ કેન્દ્ર છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે ૯૫% હીરાનું પોલિશિંગ કરે છે. સુરતમાં ૮ લાખ કારીગરો કાર્યરત છે, જ્યાંથી વાર્ષિક નિકાસ ૨૩ અબજ ડોલર છે. જ્વેલરી ઉદ્યોગમાં ૫ મિલિયન (૫૦ લાખ) લોકોને રોજગારી મળે છે, જેમાં મુંબઈ (ગોલ્ડ જ્વેલરી), જયપુર (જ્વેલરી ડિઝાઇનિંગ) અને કોલકાતા (સિલ્વર) મુખ્ય કેન્દ્રો છે. ૨૦૨૫માં આયાત ૨૮.૧ અબજ ડોલર સુધી પહોંચી હતી.
ભારતીય બજારમાં લગ્ન પ્રસંગો (૪૦% માંગ) અને તહેવારો (૩૦%) માંગના મુખ્ય પરિબળો છે, જ્યારે લેબ-ગ્રોન હીરા (૨૫% વધારો) અને રિસાયકલ કરેલા સોનાનો વપરાશ વધી રહ્યો છે.
ભારતને હાલમાં રફ હીરા અને સોનાની અછતનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે; કારણ કે દુબઈથી થતી ૮૦% આયાત અટકી ગઈ છે. સોનાની કિંમતોમાં ૨%ના વધારાથી જ્વેલરી રિટેલ માર્કેટ પર ૧૦% જેટલી અસર પડી છે.
કુલ નિકાસમાં ૧૫%નો ઘટાડો થયો છે, જેમાં ખાસ કરીને ઇઝરાયલ (૪૦%) અને મધ્ય પૂર્વ (૩૦%)ના બજારો પ્રભાવિત થયા છે. GJEPC ના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૦૨૬ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં નિકાસમાં ૫ અબજ ડોલરનો ઘટાડો થયો છે.
જ્વેલરી સેક્ટરમાં ૧૦ લાખ રોજગારી જોખમમાં છે અને સુરતમાં ૨ લાખ જેટલી છટણી (Layoffs) થવાની સંભાવના છે.
આ સંકટને કારણે દેશના GDP માં ઉદ્યોગનું યોગદાન ૦.૫% જેટલું ઘટ્યું છે. ગ્રાહકોમાં ફેલાયેલા ડરને લીધે વેચાણ ૧૦% ઘટ્યું છે, જોકે સ્થાનિક સ્તરે લગ્નની સીઝનને કારણે માંગ અમુક અંશે સ્થિર છે.
આ પરિસ્થિતિની સૌથી વધુ અસર મહિલા કારીગરો (૬૦%) પર પડી છે. ભારતમાં વધતા તેલ વપરાશને કારણે પ્રદૂષણમાં ૧૦%નો વધારો થયો છે; જેની સામે લેબ-ગ્રોન હીરાના બજારમાં ૨૫%નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. નૈતિક દૃષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, ઈરાન માર્ગે થતું સોર્સિંગ જોખમી બન્યું છે.
ભવિષ્યની સંભાવનાઓ
યુદ્ધના અંત પછી (અપેક્ષિત ૬ મહિનામાં), આ ઉદ્યોગ ૮.૬% CAGRના દરે વધશે અને ૨૦૩૦ સુધીમાં તેમાં ૫૩ અબજ ડોલરનો વધારો થશે. ભવિષ્યની સંભાવનાઓમાં લેબ-ગ્રોન હીરા (૪૮% CAGR), ડિજિટલ માર્કેટિંગ અને નવા બજારો (એશિયા, આફ્રિકા)નો સમાવેશ થાય છે.
ભારત માટે વ્યવસાયનું વૈવિધ્યકરણ (હોંગકોંગ જેવા અન્ય રૂટ્સ) અને સરકારી સહાય (GJEPC દ્વારા) નવી તકો ઊભી કરશે. આગામી ટ્રેન્ડ્સમાં યુનિક ડિઝાઈન, સસ્ટેઇનેબિલિટી (ટકાઉપણું) અને ઓનલાઇન વેચાણમાં વધારો જોવા મળશે. લાંબા ગાળાના યુદ્ધથી મંદીનું જોખમ રહેલું છે, પરંતુ તેની સામે ‘ગ્રીન જ્વેલરી’ અને ‘બ્લોકચેઇન ટ્રેસેબિલિટી’ જેવી નવી તકો પણ છે. ભારતીય માર્કેટ ૨૦૩૬ સુધીમાં ૬૫૨ અબજ ડોલરના સ્તરે પહોંચી શકે છે.
સાવચેતીના પગલાં
યુદ્ધની તાત્કાલિક અસરોને કારણે (જેમ કે દુબઈમાં ટેન્ડર્સ સ્થગિત થવા અને ઇઝરાયલ સાથેની નિકાસમાં ૫૧૪ મિલિયન ડોલરનો ઘટાડો), ઉદ્યોગે હવે તાત્કાલિક ‘રિસ્ક મેનેજમેન્ટ’ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.
દુબઈ અને પર્શિયન ગલ્ફના શિપિંગ રૂટ્સ અત્યારે ખૂબ જોખમી છે. તેલના ભાવમાં ૨૩% વધારાને કારણે લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ૨૫% વધ્યો છે, જે રફ હીરાના પુરવઠાને સીધી અસર કરે છે. આથી હોંગકોંગ, એન્ટવર્પ અથવા મુંબઈ જેવા વૈકલ્પિક હબ્સનો ઉપયોગ વધારવો અનિવાર્ય છે.
GJEPCના માર્ગદર્શન અનુસાર, ૨૦% નિકાસકારોએ પહેલેથી જ પોતાના રૂટ્સ ડાયવર્સિફાઇ (વૈવિધ્યકૃત) કર્યા છે, જેનાથી નુકસાનમાં ૧૦-૧૫%નો ઘટાડો લાવી શકાય છે. રિયલ-ટાઇમ ટ્રૅકિંગ માટે SAP અથવા બ્લોકચેઇન-આધારિત પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
વેપારના વોલ્યુમમાં ૨૦% ઘટાડો અને કિંમતોમાં ૧૫% વધારો થવાથી નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SMEs) ને રોકડની તંગી (Cash Crisis) નો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ઇન્વેન્ટરીને ૩ થી ૬ મહિનાના સ્ટોક સુધી મર્યાદિત રાખો અને અનામત રોકડ (Reserve Cash)માં ૨૦%નો વધારો કરો. વર્કિંગ કૅપિટલ લોન્સ માટે બેંકો સાથે સંપર્ક કરો અને RBIની MSME સ્કીમ્સનો મહત્તમ લાભ લો.
કન્ઝ્યુમર અને રોજગાર પર તાત્કાલિક અસર: માર્કેટ સર્વે અને સ્કિલ વિકાસ
યુએસ અને યુરોપમાં જ્વેલરીના વેચાણમાં ૧૨%નો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે ચીનમાં લેબ-ગ્રોન હીરાની માંગ ૪૮% વધી છે. હાલના તબક્કે માર્કેટ સર્વે કરવો અને સ્થાનિક માંગ (લગ્ન સિઝન) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું અનિવાર્ય છે.
પ્રમોશનલ કેમ્પેઇન્સ દ્વારા હીરા અને સોનાની ‘સેફ હેવન’ (સુરક્ષિત રોકાણ) તરીકેની છબીને પ્રોત્સાહન આપો. ઉદ્યોગમાં ૧૦ લાખ રોજગારી જોખમમાં છે, જેમાં મહિલા કારીગરો પર વધુ પ્રભાવ પડ્યો છે. કુલ ૨ લાખ કારીગરોની નોકરી પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે અને માનસિક તણાવને કારણે પ્રોડક્ટિવિટી ૨૦% ઘટી છે.
ટેમ્પરરી લે-આઉટ્સ (છટણી) ટાળવા માટે ‘સ્કિલ અપગ્રેડિંગ પ્રોગ્રામ્સ’ શરૂ કરો, જેમાં AI-આધારિત પોલિશિંગ ટ્રેનિંગનો સમાવેશ થાય.
ડાયવર્સિફિકેશન અને ટેક્નોલોજીકલ અનુકૂલન
યુદ્ધનું લાંબું ચાલવું (અપેક્ષિત ૬-૧૨ મહિના) આર્થિક મંદીનું કારણ બની શકે છે, પરંતુ તે વૃદ્ધિની નવી તક પણ પૂરી પાડે છે. મધ્ય પૂર્વ પરની ૮૦% નિર્ભરતા ઘટાડવી જરૂરી છે.
આફ્રિકા (બોત્સ્વાના) અને એશિયા (ઇન્ડોનેશિયા) જેવા નવા સોર્સિંગ રૂટ્સ વિકસાવો. ‘De Beers’ અથવા ‘Alrosa’ જેવી વૈશ્વિક કંપનીઓ સાથે મલ્ટી-નેશનલ પાર્ટનરશિપ કરો. GJEPC ના વેબિનાર્સ દ્વારા માર્ગદર્શન મેળવો; નોંધનીય છે કે ૨૦૨૫માં ૫૦% નિકાસકારોએ નવા બજારો અપનાવ્યા હતા.
લેબ-ગ્રોન હીરા (૪૮% CAGR) અને રિસાયકલ કરેલા સોનાને પ્રોત્સાહન આપો, જે પર્યાવરણીય જોખમો ઘટાડે છે. AI અને 3D પ્રિન્ટિંગમાં રોકાણ કરવાથી ૨૦૩૦ સુધીમાં ઉત્પાદન ખર્ચમાં ૨૦% નો ઘટાડો થઈ શકે છે. બ્લોકચેઇન દ્વારા ટ્રેસેબિલિટી (પારદર્શકતા) વધારો, જે ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જીતવામાં મદદરૂપ થશે.
યુએસ ટૅરિફ અને મોંઘવારી જેવા વૈશ્વિક પડકારો માટે સજ્જ રહો. GJEPC અને SDA (સુરત ડાયમંડ એસોસિએશન) સાથે જોડાઈને ૫૦૦ મિલિયન ડોલરના સરકારી પેકેજનો લાભ લો, જેમાં વીમો અને એક્સપોર્ટ પ્રમોશનની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.
ESG અને ગ્રીન જ્વેલરી તરફ વળાંક
યુદ્ધને કારણે કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ૧૫% વધારો થયો છે, જે ESG (એન્વાયર્નમેન્ટલ, સોશિયલ અને ગવર્નન્સ) રેટિંગને અસર કરે છે. કિમ્બર્લી પ્રોસેસને મજબૂત બનાવો અને ‘ગ્રીન જ્વેલરી’ લાઇન્સ લૉન્ચ કરો, જે બજારના હિસ્સામાં ૨૫% નો વધારો કરી શકે છે.
ભારતમાં વધતાં તેલ વપરાશને લીધે પ્રદૂષણ વધ્યું છે, જેની સામે લેબ-ગ્રોન હીરા (જેનું બજાર ૨૫% વધ્યું છે) ને સારી તક મળી છે. નૈતિક દૃષ્ટિએ, યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી હીરાનું સોર્સિંગ જોખમી બન્યું છે, જે કિમ્બર્લી પ્રોસેસના અમલીકરણમાં પડકાર ઊભો કરે છે.
સંકટથી તક તરફ – એકતા અને નવીનતા દ્વારા વિકાસ
ઇઝરાયલ-અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધે હીરા અને જ્વેલરી ઉદ્યોગ પર ઊંડી અસર (Deep Impact) કરી છે, પરંતુ તે વૃદ્ધિની નવી તક પણ પૂરી પાડે છે.
વૈશ્વિક અને ભારતીય સ્તરે યોગ્ય વ્યૂહરચના – જેમ કે ડાયવર્સિફિકેશન (વૈવિધ્યકરણ), ઇનોવેશન (નવીનતા) અને સહકાર – અત્યંત જરૂરી છે. આ સંકટમાંથી ઉદ્યોગ વધુ મજબૂત બનીને બહાર આવે તે માટે સરકાર, ઉદ્યોગ જગત અને ગ્રાહકોના સંયુક્ત પ્રયાસો અનિવાર્ય છે.
હાલના સમયમાં સુરતના કારખાનાઓ અને વૈશ્વિક એકમોએ સપ્લાય ચેઇન, કેશ ફ્લો અને રોજગાર પર તાત્કાલિક ધ્યાન આપવું જોઈએ, જ્યારે ભવિષ્યમાં ટેક્નોલૉજી અને ESG (પર્યાવરણીય અને સામાજિક જવાબદારી) ને અપનાવીને જોખમોને તકોમાં બદલવા જોઈએ.
SDA, GJEPC અને સરકારી સહાય દ્વારા આ લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવું શક્ય છે. સુરત જેવા મુખ્ય કેન્દ્રો માટે આ સંકટ એક એવી તક છે જે ઉદ્યોગને વધુ રિઝિલિયન્ટ (સ્થિતિસ્થાપક) બનાવશે. આ સમયે એકતા અને નવીનતા જ ઉદ્યોગનો બચાવ અને વિકાસ બંને કરશે. જો આપણે સજ્જ હોઈશું, તો સંકટ પછીનું ભવિષ્ય ચોક્કસપણે ઉજ્જવળ છે.
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.
ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.
FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp | YouTube
