DIAMOND CITY NEWS, SURAT
વૈશ્વિક ડાયમંડ માર્કેટના ઇતિહાસમાં એક મોટો યુગપરિવર્તનકારી નિર્ણય લેતા, વિશ્વની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત ડાયમંડ ગ્રેડિંગ સંસ્થા ‘જેમોલોજીકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ અમેરિકા’ (GIA) એ જાહેરાત કરી છે કે તે આગામી વર્ષ ૨૦૨૭ થી પસંદગીના ફેન્સી શેપ (Fancy Shapes) ના હીરા માટે સત્તાવાર ‘કટ ગ્રેડ’ (Cut Grades) આપવાનું શરૂ કરશે.
બજાર દ્વારા વર્ષોથી કરવામાં આવી રહેલી આતુરતાપૂર્વકની માંગનો અંત લાવીને GIA પ્રથમ ચરણમાં માર્કીઝ (Marquise), ઓવલ (Oval), અને પિયર (Pear – નાશપતિ આકાર) એમ ત્રણ લોકપ્રિય ફેન્સી શેપ માટે આ કટ ગ્રેડિંગ સિસ્ટમ લાગુ કરશે.
વર્તમાન સમયમાં, GIA માત્ર પરંપરાગત ગોળ હીરા (Round Brilliant Diamonds) ને જ કટ ગ્રેડ આપે છે, જેમાં હીરાને કટ (Cut), પોલિશ (Polish) અને સિમેટ્રી (Symmetry) એમ ત્રણેય પાસાઓમાં ઉત્કૃષ્ટતા બદલ ‘ટ્રિપલ-એક્સ’ (Triple-Ex) ગ્રેડ પ્રાપ્ત થાય છે.
જ્યારે અન્ય તમામ ફેન્સી શેપના હીરાને અત્યાર સુધી માત્ર પોલિશ અને સિમેટ્રી માટે જ સ્કોર આપવામાં આવતો હતો. ફેન્સી શેપના હીરાના કટિંગની ગુણવત્તામાં બજારમાં ઘણો મોટો તફાવત જોવા મળે છે, જેની સચોટ માહિતી અત્યાર સુધી ગ્રેડિંગ રિપોર્ટમાં ઉપલબ્ધ નહોતી. નવી સિસ્ટમથી બજારમાં પારદર્શિતા આવશે અને ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ (Consumer Protection) થશે.
બે દાયકાની મહેનત અને વધતી જતી માંગ
GIA એ રેપાપોર્ટ ન્યૂઝને આપેલા સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે, “વર્ષ ૨૦૦૬ માં રાઉન્ડ બ્રિલિયન્ટ કટ-ગ્રેડિંગ સિસ્ટમ રજૂ કરાયા બાદથી જ સંસ્થા ફેન્સી-શેપ હીરા માટે કટ-ગ્રેડ ધોરણો વિકસાવવા પર સતત કામ કરી રહી છે.”
આ પ્રોજેક્ટની સત્તાવાર શરૂઆત અને લેબોરેટરી સેવાઓની વિગતવાર માહિતી વર્ષ ૨૦૨૭ ની શરૂઆતમાં જાહેર કરવામાં આવશે. GIA ના એક્ઝિક્યુટિવ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને ચીફ લેબોરેટરી એન્ડ રિસર્ચ ઓફિસર ટોમ મોસેસે (Tom Moses) સૌપ્રથમ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ માં હોંગકોંગ શો દરમિયાન આ યોજનાના સંકેત આપ્યા હતા.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વૈશ્વિક સ્તરે ફેન્સી શેપના હીરાની માંગમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થયો છે. આંકડાકીય વિશ્લેષણ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૨ માં GIA ને ગ્રેડિંગ માટે મળેલા કુલ હીરામાંથી લગભગ ત્રીજો હિસ્સો (આશરે ૩૩%) ફેન્સી-શેપનો હતો, જે તેની અગાઉના ૧૦ વર્ષના સરેરાશ ૨૫% ના દર કરતાં ઘણો વધારે છે.
ફ્લોરોસન્સ (Fluorescence) અંગે GIA નો નવો ખુલાસો
કટ ગ્રેડિંગ ઉપરાંત, GIA એ હીરા ઉદ્યોગના અન્ય એક વિવાદાસ્પદ વિષય ‘ફ્લોરોસન્સ’ (અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશ હેઠળ હીરાની ચમક) અંગે ચાલુ વર્ષ ૨૦૨૬ ના ચોથા ક્વાર્ટર (Q4 2026) થી ડાયમંડ ગ્રેડિંગ અને ડોઝિયર રિપોર્ટ્સમાં નવી સ્પષ્ટતાત્મક ટીપ્પણીઓ (Comments) ઉમેરવાની જાહેરાત કરી છે. કુદરતી ‘D થી Z’ કલર ગ્રેડના હીરા જેમાં ચોક્કસ રેન્જમાં ફ્લોરોસન્સ ઉપલબ્ધ છે, તેના રિપોર્ટના કોમેન્ટ્સ સેક્શનમાં નીચે મુજબની બે બાબતો ઉમેરવામાં આવશે:
નવી કોમેન્ટ્સ સેકશનના બે મુખ્ય વિકલ્પો:
- પોઝિટિવ/ન્યુટ્રલ ઇફેક્ટ : પ્રથમ સંભવિત કોમેન્ટ એ દર્શાવશે કે ફ્લોરોસન્સ હીરાના બાહ્ય દેખાવને અલ્ટ્રાવાયોલેટ (UV) પ્રકાશથી ભરપૂર વાતાવરણ (જેમ કે કુદરતી સૂર્યપ્રકાશ) માં વધુ આકર્ષક અને તેજસ્વી (Enhance Appearance) બનાવી શકે છે.
- નેગેટિવ ઇફેક્ટ (સૂક્ષ્મ હિસ્સો) : બીજી કોમેન્ટ, જે GIA પાસે આવતા કુલ કુદરતી ‘D થી Z’ હીરાના માત્ર ૦.૨% કરતાં પણ ઓછા હીરા પર લાગુ થશે. તે દર્શાવશે કે અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશ હેઠળ ફ્લોરોસન્સના કારણે હીરામાં રહેલી અન્ય ખામીઓ (જેમ કે પારદર્શિતામાં ઘટાડો, ઝાંખપ અથવા દૂધિયાપણું – Haziness/Milkiness) વધુ સ્પષ્ટ રીતે દ્રશ્યમાન થઈ શકે છે.
બજારના ભ્રમોનું અવિશ્વસનીય વૈજ્ઞાનિક ખંડન
વૈશ્વિક હીરા બજારમાં લાંબા સમયથી એવો ભ્રમ પ્રવર્તે છે કે હાઈ-ફ્લોરોસન્સ ધરાવતા હીરાની ગુણવત્તા નબળી હોય છે, જેના કારણે વેપારીઓ આવા હીરા પર મોટું ડિસ્કાઉન્ટ આપતા હતા. જોકે, GIA એ તેના સંશોધનોના આધારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તીવ્ર ફ્લોરોસન્સ પોતે હીરામાં ઝાંખપ (Haziness) પેદા કરતું નથી, પરંતુ તે હીરામાં પહેલાથી હાજર રહેલી અન્ય આંતરિક ખામીઓની દ્રશ્યતામાં આંશિક વધારો જરૂર કરી શકે છે.
નવા રિપોર્ટની કમેન્ટ્સથી હીરાના કલર ગ્રેડ પર ફ્લોરોસન્સની કોઈ અસર દર્શાવવામાં આવશે નહીં. સામાન્ય રીતે, નીચો કલર ગ્રેડ (જેમ કે પીળાશ પડતા હીરા) ધરાવતા હીરામાં વાદળી ફ્લોરોસન્સ સૂર્યપ્રકાશ હેઠળ હીરાને વધુ રંગહીન અને ચમકતો બનાવે છે, જ્યારે ઉચ્ચ કલર ગ્રેડ (D-F) ના કેટલાક હીરામાં તે ક્યારેક તેલીય (Oily) દેખાવ પેદા કરે છે.
GIA ના મતે, તેની પાસે આવતા કુલ હીરામાંથી આશરે ૧૦% હીરા જ આ નવી ફ્લોરોસન્સ ટિપ્પણી માટે પાત્ર બનશે. GIA નું વર્ષોનું સંશોધન સાબિત કરે છે કે ફ્લોરોસન્સ સામાન્ય રીતે હીરાના દેખાવ પર તટસ્થ-થી-સકારાત્મક (Neutral-to-Positive) અસર જ જન્માવે છે અને તે હીરાને દિવસના પ્રકાશમાં વધુ તેજસ્વી બનાવે છે.
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.
ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.
FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp | YouTube
 અંગે પણ ચાલુ વર્ષના અંતથી રિપોર્ટમાં ઉમેરાશે નવી ટીપ્પણીઓ; ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા લેવાયો મોટો નિર્ણય.){kind=link}