ભારતનું હીરા બજાર આગામી પાંચ વર્ષમાં બમણું થશે : ડી બીયર્સ ગ્રૂપના વૈશ્વિક સીઈઓ

DIAMOND CITY NEWS, SURAT

ડી બીયર્સ ઈન્ડિયાના વિસ્તરણની યોજના સાથે ચાર નવા સ્ટોર્સ ખોલશે

ભારતનું હીરા બજાર, જે હાલમાં લગભગ 10 અબજ ડોલરનું છે, આગામી પાંચ વર્ષમાં બમણું થવાની શક્યતા છે, એવું ડી બીયર્સ ગ્રૂપના વૈશ્વિક મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી (સીઈઓ) અલ કૂકે જણાવ્યું હતું. ડી બીયર્સ ગ્રૂપ, જે દક્ષિણ આફ્રિકા અને બ્રિટન સ્થિત એક અગ્રણી કંપની છે, હીરાના ખાણકામ, વેપાર, રિટેલ અને ઉત્પાદનના તમામ પાસાઓમાં નિષ્ણાત છે. એશિયાની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા ધરાવતા ભારતમાં વધતી માંગને કારણે આ બજારનો વિકાસ થઈ રહ્યો છે.

ડી બીયર્સ ઈન્ડિયાના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અમિત પ્રતિહારીએ જણાવ્યું કે, કંપનીની વિસ્તરણ યોજના સંપૂર્ણ રીતે યોજના મુજબ આગળ વધી રહી છે, જેના ભાગરૂપે આ વર્ષે ચાર નવા સ્ટોર્સ ખોલવામાં આવશે — બે મુંબઈમાં અને બે દિલ્હીમાં.

ભારતમાં હીરાની માંગમાં ઝડપી વધારો

ભારતની તેમની પ્રથમ મુલાકાતે આવેલા અલ કૂકે મુંબઈમાં એક પત્રકાર પરિષદમાં જણાવ્યું, “ભારતમાં અમે છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી દ્વિ-અંકનો વૃદ્ધિ દર જોઈ રહ્યા છીએ. અમને અપેક્ષા છે કે આગામી પાંચ વર્ષમાં ભારતમાં કુદરતી હીરાની માંગ બમણી થશે.” તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે વિશ્વના ચાર મુખ્ય હીરા ગ્રાહક ક્ષેત્રો — અમેરિકા, ચીન, મધ્ય પૂર્વ અને ભારત — માંથી ભારતનું બજાર સૌથી ઝડપથી વધી રહ્યું છે. ચીનમાં આર્થિક પડકારોને કારણે હીરાની માંગમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, અને તેની પુનઃપ્રાપ્તિમાં લાંબો સમય લાગી શકે છે. બીજી તરફ, અમેરિકામાં બજાર સ્થિર રહ્યું છે, અને તાજેતરના મહિનાઓમાં તેમાં થોડો વધારો જોવા મળ્યો છે. ડી બીયર્સ આ બજારમાં માર્કેટિંગ પ્રયાસોને વધુ તીવ્ર બનાવવાની યોજના ધરાવે છે. મધ્ય પૂર્વમાં પણ હીરાની માંગ સતત વધી રહી છે, જે આ ક્ષેત્રની આર્થિક સ્થિરતા અને વૈભવી ઉત્પાદનો પ્રત્યેના આકર્ષણને દર્શાવે છે.

ભારતનું હીરા ઉદ્યોગમાં વૈશ્વિક યોગદાન

ભારત હીરા ઉદ્યોગમાં વૈશ્વિક સ્તરે મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. અલ કૂકે જણાવ્યું કે વિશ્વના લગભગ 90% હીરા ભારતમાંથી પસાર થાય છે, જેનું મુખ્ય કારણ ભારતનું હીરા પોલિશિંગ અને પ્રોસેસિંગનું અજોડ કૌશલ્ય છે. ભારતે ગયા વર્ષે ચીનને પાછળ છોડી દીધું છે અને હવે તે ડી બીયર્સ માટે અમેરિકા પછી બીજું સૌથી મોટું હીરા બજાર બની ગયું છે. “અમે અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે આ વૃદ્ધિ આગળ પણ ચાલુ રહેશે,” કૂકે ઉમેર્યું. ભારત ન માત્ર હીરાની પ્રોસેસિંગમાં આગળ છે, પરંતુ તે અમેરિકા અને અન્ય દેશોમાં નિકાસ થતા હીરામાંથી પણ નોંધપાત્ર મૂલ્ય મેળવે છે. આ નિકાસ ભારતની અર્થવ્યવસ્થા માટે મહત્વનું યોગદાન આપે છે, જેમાં ગુજરાતનું શહેર સુરત મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.

ભારતના હીરા બજારનું મૂલ્ય હાલમાં નાણાકીય વર્ષ 2025માં 6.2 અબજ ડોલરનું છે, જ્યારે પ્રયોગશાળામાં ઉગાડવામાં આવેલા હીરા (લેબગ્રોન ડાયમંડ્સ)નું બજાર 0.4 અબજ ડોલરનું છે, એમ એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે. આ અહેવાલ અનુસાર, 2028 સુધીમાં કુદરતી હીરાનું બજાર 8.6 અબજ ડોલર અને લેબ-ગ્રોન હીરાનું બજાર 0.6 અબજ ડોલર સુધી પહોંચશે. આ વૃદ્ધિ ભારતના ઝડપથી વિકસતા ગ્રાહક બજાર અને વધતી જતી મધ્યમ વર્ગની ખરીદશક્તિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ડી બીયર્સની વિસ્તરણ યોજના

ડી બીયર્સ ઈન્ડિયાના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અમિત પ્રતિહારીએ જણાવ્યું કે કંપનીની વિસ્તરણ યોજના સંપૂર્ણ રીતે યોજના મુજબ આગળ વધી રહી છે. આ વર્ષે ચાર નવા સ્ટોર્સ ખોલવાની યોજના છે — બે મુંબઈમાં અને બે દિલ્હીમાં. આ સ્ટોર્સ ભારતના શહેરી ગ્રાહકોને ધ્યાનમાં રાખીને ખોલવામાં આવશે, જેમાં ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા કુદરતી હીરાના આભૂષણોની વિશાળ શ્રેણી ઉપલબ્ધ થશે. આ ઉપરાંત, કંપની ભારતમાં માર્કેટિંગ પર રેકોર્ડ રોકાણ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જેનો ઉદ્દેશ કુદરતી હીરાની માંગને વધુ વેગ આપવાનો છે.

ડી બીયર્સે સ્થાનિક રિટેલર્સ સાથેની ભાગીદારીને પણ મજબૂત કરી છે. 2023માં, ભારતની અગ્રણી જ્વેલરી રિટેલ ચેઈન તનિષ્ક સાથે ત્રણ વર્ષના સહયોગની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, જેનો હેતુ તનિષ્કના સ્ટોર્સમાં કુદરતી હીરાની જ્વેલરી વેચાણને વધારવાનો છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં, ડી બીયર્સે જેમ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC) સાથે ભાગીદારી કરી, જેનો ઉદ્દેશ નાના અને સ્વતંત્ર રિટેલરોને કુદરતી હીરાના વેચાણમાં મદદ કરવાનો છે. ભારતમાં કુદરતી હીરાની પ્રવેશક્ષમતા હાલમાં લગભગ 10% છે, જે અમેરિકા જેવા પરિપક્વ જ્વેલરી બજારોની તુલનામાં ઘણી ઓછી છે. આ ભાગીદારીઓ ભારતના નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ હીરાની માંગ વધારવામાં મદદ કરશે.

વૈશ્વિક વેપાર અને ભારતની ભૂમિકા

અલ કૂકે તાજેતરમાં ભારતના વાણિજ્ય મંત્રી પિયૂષ ગોયલ સાથે મુલાકાત કરી હતી, જેમાં તેમણે હીરાના વૈશ્વિક વેપારને નિયંત્રણો અને ટેરિફ વિના મુક્ત રાખવાની હિમાયત કરી હતી. તેમણે અમેરિકામાં પણ યુએસ-ભારત વેપાર કરારની ચર્ચાઓમાં ભાગ લીધો હતો. આ કરાર હીરા ઉદ્યોગ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે વિશ્વના 90% હીરા ભારતમાં પ્રોસેસ થાય છે. આવો વેપાર કરાર વૈશ્વિક હીરા ક્ષેત્ર માટે એક મોટું પગલું બની શકે છે. મુક્ત વેપાર નીતિઓ ભારતના હીરા ઉદ્યોગને વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવશે અને નિકાસમાં વધારો કરશે, જેનો સીધો લાભ સુરત જેવા શહેરોને મળશે.

લેબગ્રોન હીરા સામેનો પડકાર

કુદરતી હીરા હાલમાં લેબગ્રોન ડાયમંડ્સ (LGD) સામે સ્પર્ધાનો સામનો કરી રહ્યા છે. LGDની ઓછી કિંમત, નૈતિક સોર્સિંગ અને પર્યાવરણીય લાભોને કારણે ગ્રાહકોમાં તેની લોકપ્રિયતા વધી રહી છે. ટેક્નોલૉજીમાં પ્રગતિને કારણે લેબગ્રોન હીરા લગભગ કુદરતી હીરા જેવા દેખાય છે, જે ટકાઉ અને સસ્તા વિકલ્પો શોધતાં ગ્રાહકોને આકર્ષે છે. અલ કૂકે જણાવ્યું, “જ્વેલરી ક્ષેત્રમાં LGDની જથ્થાબંધ કિંમતો 90% ઘટી છે, જે હવે કોસ્ટ-પ્લસ મોડેલની નજીક છે, જ્યારે કુદરતી હીરાની કિંમતોથી તેનું અંતર વધી રહ્યું છે.”

ડી બીયર્સે LGDની લાંબા ગાળાની વ્યાપારી સંભાવનાઓને હાઈ-ટેક ઔદ્યોગિક એપ્લિકેશન્સમાં જોઈ છે, જેના કારણે તેમણે તેમની LGD જ્વેલરી બ્રાન્ડ લાઈટબોક્સને બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. કંપનીનું ધ્યાન હવે કુદરતી હીરાની માંગને વધારવા અને ભારત જેવા વિકસતા બજારોમાં પોતાની સ્થિતિને મજબૂત કરવા પર છે. આ નિર્ણય સુરતના હીરા ઉદ્યોગ માટે પણ ફાયદાકારક બની શકે છે, કારણ કે તે કુદરતી હીરાની પ્રોસેસિંગ અને વેચાણ પર વધુ ધ્યાન આપશે.

ગુજરાતનું હીરા ઉદ્યોગમાં યોગદાન

ગુજરાત, ખાસ કરીને સુરત, ભારતના હીરા ઉદ્યોગનું કેન્દ્ર છે. સુરતનું હીરા ઉદ્યોગ લાખો લોકોને રોજગારી પૂરી પાડે છે, જેમાં કારીગરો, વેપારીઓ, ડિઝાઈનરો અને સહાયક ઉદ્યોગોના કામદારોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉદ્યોગે ગુજરાતની અર્થવ્યવસ્થામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે, અને ભારતના નિકાસ બજારમાં તેનો હિસ્સો નોંધપાત્ર છે. ડી બીયર્સની ભારતમાં વધતી હાજરી ગુજરાતના હીરા ઉદ્યોગકારો માટે નવી તકો લાવી શકે છે, ખાસ કરીને નાના અને મધ્યમ કદના વ્યવસાયો માટે, જે સુરતના આર્થિક તાણાવાણામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

ભારતમાં હીરાનું સાંસ્કૃતિક મહત્વ

ભારતમાં હીરા માત્ર આભૂષણો જ નથી, પરંતુ તે સાંસ્કૃતિક, ભાવનાત્મક અને સામાજિક મૂલ્યોનું પણ પ્રતીક છે. લગ્નો, તહેવારો, અને ખાસ પ્રસંગોમાં હીરાના આભૂષણોની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે. ભારતના યુવા ગ્રાહકો, ખાસ કરીને શહેરી વિસ્તારોમાં, હીરાને ફેશન અને સ્ટેટસ સિમ્બોલ તરીકે જુએ છે. આ બદલાતા વલણોને ધ્યાનમાં રાખીને, ડી બીયર્સ નવી ડિઝાઈન અને માર્કેટિંગ વ્યૂહરચનાઓ અપનાવી રહી છે, જેમાં આધુનિક અને પરંપરાગત ડિઝાઈનનું સંયોજન કરવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં, ખાસ કરીને લગ્નની સિઝન દરમિયાન, હીરાના આભૂષણોની માંગ નોંધપાત્ર રીતે વધે છે, જે સુરતના હીરા ઉદ્યોગ માટે વધારાની તકો ઊભી કરે છે.

ભવિષ્યની યોજનાઓ

ડી બીયર્સની ભારતમાં ભાવિ યોજનાઓમાં ડિજિટલ માર્કેટિંગ, ગ્રાહક જાગૃતિ અભિયાનો અને સ્થાનિક ભાગીદારીઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે. કંપની ખાસ કરીને યુવા ગ્રાહકોને લક્ષ્ય બનાવી રહી છે, જેઓ ટકાઉ અને નૈતિક રીતે ઉત્પાદિત હીરા પસંદ કરે છે. આ ઉપરાંત, ભારતના નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ હીરાની માંગ વધી રહી છે, જે ડી બીયર્સ માટે નવું બજાર ખોલી શકે છે. સુરતના હીરા ઉદ્યોગકારો માટે, ડી બીયર્સની આ ઝુંબેશો નવી ડિઝાઈન અને ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાની નવી રીતો પૂરી પાડશે, જેનાથી સ્થાનિક બજાર વધુ મજબૂત બનશે.

ભારતનું હીરા બજાર વૈશ્વિક સ્તરે એક મહત્વપૂર્ણ ખેલાડી તરીકે ઉભરી રહ્યું છે, અને સુરત આ વૃદ્ધિનું કેન્દ્ર રહેશે. ડી બીયર્સ ગ્રૂપની ભારતમાં વિસ્તરણની યોજનાઓ, માર્કેટિંગમાં રોકાણ અને સ્થાનિક ભાગીદારીઓ આ બજારની અપાર સંભાવનાઓને દર્શાવે છે. ગુજરાત, ખાસ કરીને સુરત, આ આર્થિક વૃદ્ધિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે, જે રાજ્યના હીરા ઉદ્યોગના ઉજ્જવળ ભવિષ્યનો સંકેત આપે છે. જેમ જેમ ભારતના ગ્રાહકો હીરાને વધુને વધુ સ્વીકારી રહ્યા છે, તેમ ડી બીયર્સ જેવી કંપનીઓ આ તકનો લાભ લઈ રહી છે, જે ભારત અને ગુજરાતના હીરા ઉદ્યોગ માટે નવી શક્યતાઓ ખોલશે.

સુરતના હીરા બજાર પર અસર

સુરત, જેને વિશ્વની હીરા રાજધાની તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, ભારતના હીરા ઉદ્યોગનું હૃદય છે. વિશ્વના 90% હીરા સુરતમાં પોલિશ અને પ્રોસેસ થાય છે, જે શહેરની આર્થિક પ્રગતિમાં મહત્વનું યોગદાન આપે છે. ડી બીયર્સની ભારતમાં વધતી હાજરી અને હીરા બજારની બમણી વૃદ્ધિની આગાહી સુરતના હીરા ઉદ્યોગ માટે નોંધપાત્ર અસરો ધરાવે છે.

1. રોજગારીની તકોમાં વધારો : સુરતના હીરા ઉદ્યોગમાં લાખો કારીગરો, વેપારીઓ અને સંબંધિત વ્યવસાયોના કામદારો સામેલ છે. ભારતના હીરા બજારની વૃદ્ધિ સાથે, ખાસ કરીને કુદરતી હીરાની માંગમાં વધારો થવાથી, સુરતમાં નવી રોજગારીની તકો ઊભી થશે. ડી બીયર્સની માર્કેટિંગ ઝુંબેશ અને GJEPC સાથેની ભાગીદારી નાના અને મધ્યમ કદના વ્યવસાયોને સમર્થન આપશે, જે સુરતના સ્થાનિક ઉદ્યોગકારો માટે નવી તકો ખોલશે.
2. નિકાસમાં વધારો : સુરતનું હીરા ઉદ્યોગ ભારતની નિકાસ અર્થવ્યવસ્થાનો મહત્વનો ભાગ છે. ડી બીયર્સની વૈશ્વિક વેપાર નીતિઓની હિમાયત અને યુએસ-ભારત વેપાર કરારની ચર્ચાઓ સુરતના હીરા નિકાસને વધુ સરળ બનાવશે. આનાથી સુરતના હીરા વેપારીઓને વૈશ્વિક બજારોમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનવાની તક મળશે, જેનાથી શહેરની આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ મળશે.
3. લેબગ્રોન હીરાનો પડકાર : લેબગ્રોન હીરાની વધતી લોકપ્રિયતા સુરતના હીરા ઉદ્યોગ માટે પડકાર રજૂ કરે છે. LGDની ઓછી કિંમતોને કારણે નાના વેપારીઓ અને કારીગરો પર દબાણ વધી રહ્યું છે. જોકે, ડી બીયર્સનું કુદરતી હીરા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું અને માર્કેટિંગમાં રોકાણ સુરતના કુદરતી હીરા ઉદ્યોગને મજબૂત કરશે. સુરતના ઉદ્યોગકારો માટે આ એક તક છે કે તેઓ ગ્રાહકોને કુદરતી હીરાના ભાવનાત્મક અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો વિશે જાગૃત કરે.
4. નાના વ્યવસાયો માટે તકો : ડી બીયર્સની GJEPC સાથેની ભાગીદારી ખાસ કરીને સુરતના નાના અને સ્વતંત્ર રિટેલરો માટે ફાયદાકારક બનશે. આ ભાગીદારી નાના વ્યવસાયોને તાલીમ, બજાર પહોંચ અને ગુણવત્તાયુક્ત હીરાની સપ્લાય પૂરી પાડશે, જેનાથી તેઓ વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં ટકી શકશે. સુરતના હીરા ઉદ્યોગમાં નાના કારીગરો અને વેપારીઓની સંખ્યા નોંધપાત્ર છે, અને આવી પહેલો તેમના માટે નવી આશા જગાવશે.
5. ટેક્નોલૉજી અને નવીનતા : ડી બીયર્સનું રોકાણ અને ભારતમાં વધતી હાજરી સુરતના હીરા ઉદ્યોગમાં ટેક્નોલૉજી અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપશે. નવી પોલિશિંગ ટેકનોલોજી અને ગુણવત્તા નિયંત્રણના પગલાં સુરતના ઉદ્યોગને વધુ કાર્યક્ષમ અને સ્પર્ધાત્મક બનાવશે. આ ઉપરાંત, ડિજિટલ માર્કેટિંગ અને ઈ-કોમર્સનો વધતો ઉપયોગ સુરતના વેપારીઓને સીધા ગ્રાહકો સુધી પહોંચવામાં મદદ કરશે.

______________________________________________________

Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.

ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.

FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp Channel