DIAMOND CITY NEWS, SURAT
ભારત સરકારના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના વાણિજ્ય વિભાગ દ્વારા જેમ એન્ડ જ્વેલરી ક્ષેત્રના વિકાસ માટે એક વિશેષ આઉટરીચ પ્રોગ્રામનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
જેમ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC) ના સહયોગથી ૯ જૂન ૨૦૨૬ના રોજ ગુલાબી નગરી જયપુર ખાતે “લેવરેજિંગ FTAs ફોર ધ જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી સેક્ટર” (Gems & Jewellery ક્ષેત્ર માટે મુક્ત વેપાર કરારોનો લાભ લેવો) વિષય પર એક વ્યાપક વર્કશોપ યોજાઈ ગયો. આ કાર્યક્રમમાં દેશભરના અગ્રણી નિકાસકારો, ઉત્પાદકો, MSME એકમો અને ઉદ્યોગ જગતના હિસ્સેદારોએ મોટી સંખ્યામાં ભાગ લીધો હતો.
આ વર્કશોપનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ભારતના નાના અને મધ્યમ નિકાસકારો—ખાસ કરીને MSMEs અને ક્લસ્ટર આધારિત ઉદ્યોગો—ભારત સરકાર દ્વારા વિવિધ દેશો સાથે કરવામાં આવેલા નવી પેઢીના મુક્ત વેપાર કરારો (FTAs – Free Trade Agreements) નો સંપૂર્ણ લાભ ઉઠાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી શકે.
બાર વર્ષમાં ભારતની નિકાસ થઈ બમણી : $૮૬૩ બિલિયનનો રેકોર્ડ
વર્કશોપ દરમિયાન ભારતીય અર્થતંત્રની મજબૂતી દર્શાવતા નિકાસના સત્તાવાર આંકડાઓ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. છેલ્લા બાર વર્ષોમાં ભારતની એકંદર નિકાસ (Total Exports) લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૪-૧૫માં ભારતની કુલ નિકાસ જ્યાં ૪૬૮ બિલિયન યુએસ ડોલર હતી, તે તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલા નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં વધીને ૮૬૩ બિલિયન યુએસ ડોલર (અંદાજે ૭૨ લાખ કરોડ રૂપિયા) ની અત્યાર સુધીની સર્વોચ્ચ ઐતિહાસિક સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે.
આ કુલ નિકાસમાં ગુડ્સ એટલે કે મર્ચેન્ડાઇઝ નિકાસનો હિસ્સો ૪૪૨ બિલિયન યુએસ ડોલર અને સર્વિસ (સેવા) ક્ષેત્રની નિકાસનો હિસ્સો ૪૨૧ બિલિયન યુએસ ડોલર રહ્યો છે. આ આંકડા વૈશ્વિક બજારમાં ભારતીય અર્થતંત્રની સ્થિરતા અને વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતાના જીવંત પુરાવા છે.
$૫૫ બિલિયનના વૈશ્વિક બજાર પર ભારતની નજર : રાજસ્થાનની ભૂમિકા મહત્ત્વની
તાજેતરના વર્ષોમાં ભારતના મુક્ત વેપાર કરારો (FTAs) વધુ વ્યાપક, ઊંડા અને વ્યાવસાયિક દ્રષ્ટિએ અત્યંત અર્થપૂર્ણ બન્યા છે. આ કરારોમાં પ્રોડક્ટ્સ, સર્વિસ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (રોકાણ) અને વેપાર સુગમતાના ધોરણોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે, જેમાં જેમ એન્ડ જ્વેલરી સેક્ટર સૌથી મોટું લાભાર્થી ક્ષેત્ર બનીને ઉભર્યું છે.
આંકડાઓ અનુસાર, ભારત જે દેશો સાથે FTA કરાર ધરાવે છે તે ભાગીદાર દેશો સામૂહિક રીતે દર વર્ષે ૫૫ બિલિયન યુએસ ડોલર કરતાં વધુની જ્વેલરીની આયાત કરે છે.
તેની સામે આ બજારમાં ભારતનો વર્તમાન હિસ્સો માત્ર ૮ બિલિયન યુએસ ડોલર જ છે. આ તફાવત દર્શાવે છે કે ભારતીય જ્વેલર્સ માટે વૈશ્વિક બજારમાં વિકાસ કરવાની હજુ અસાધારણ તકો ઉપલબ્ધ છે.
આ તક ઝડપવામાં રાજસ્થાનનું સ્થાન સૌથી અગત્યનું છે, કારણ કે ભારતમાંથી નિકાસ થતા કુલ કલર્ડ જેમસ્ટોન્સ (રંગીન રત્નો) માં એકલું રાજસ્થાન ૯૭% હિસ્સો ધરાવે છે. આ ઉપરાંત ચાંદી (Silver) અને ઇમિટેશન જ્વેલરી ક્ષેત્રે પણ રાજસ્થાનનું વર્ચસ્વ ઘણું મજબૂત છે.
નાના ઉદ્યોગોને સક્ષમ બનાવવાનો લક્ષ્યાંક: સંયુક્ત સચિવ સાકેત કુમાર
વર્કશોપમાં ઉપસ્થિત જ્વેલરી ઉદ્યોગકારોને સંબોધતા વાણિજ્ય વિભાગના સંયુક્ત સચિવ શ્રી સાકેત કુમારે જણાવ્યું હતું કે: “ભારતના મુક્ત વેપાર કરારો (FTAs) એ માત્ર સરકારી દસ્તાવેજો નથી, પરંતુ નિકાસની તકો વધારવા માટેના વ્યૂહાત્મક સાધનો (Strategic Instruments) છે. અમારો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે દેશના નાનામાં નાના નિકાસકારો, MSMEs અને ગ્રામીણ કે શહેરી ક્લસ્ટર આધારિત ઉદ્યોગો પણ આ કરારોના નિયમો અને પ્રક્રિયાઓથી વાકેફ થાય અને તેનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા માટે સક્ષમ બને.”
વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં $૨ ટ્રિલિયન નિકાસનું કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલનું વિઝન
આ આઉટરીચ પ્રોગ્રામ કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલના તે વિઝનને અનુરૂપ છે, જેમાં તેમણે વારંવાર ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે ભારતની નિકાસ વૃદ્ધિ વ્યૂહરચના ત્રણ મુખ્ય સ્તંભો પર ટકેલી છે — ૧. સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં વધારો, ૨. બજાર સુધી સરળ પહોંચ (માર્કેટ એક્સેસ), અને ૩. વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા.
સરકારે વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં દેશની કુલ નિકાસને ૨ ટ્રિલિયન યુએસ ડોલર (અંદાજે ૧૬૬ લાખ કરોડ રૂપિયા) સુધી પહોંચાડવાનો મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. આ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે ઉદ્યોગના તમામ હિસ્સેદારોએ ભારતના વિસ્તરી રહેલા FTA નેટવર્કનો પૂરેપૂરો લાભ લેવો અનિવાર્ય રહેશે.
વાણિજ્ય વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આગામી સમયમાં દેશના અન્ય મુખ્ય નિકાસ ક્લસ્ટરો (જેમ કે સુરત અને મુંબઈના ડાયમંડ સેન્ટર્સ) માં પણ આવા જ જાગૃતિ કાર્યક્રમોનું આયોજન ચાલુ રાખવામાં આવશે, જેથી ‘વિકસિત ભારત ૨૦૪૭’ (Viksit Bharat 2047) ના વડાપ્રધાનના સ્વપ્નને સાકાર કરી શકાય અને ભારતને મેન્યુફેક્ચરિંગ અને એક્સપોર્ટનું વૈશ્વિક હબ બનાવી શકાય.
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.
ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.
FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp | YouTube
