India UK Free Trade Agreement boosts diamond and jewellery industry aaj no awaj 429
- Advertisement -
  • RAPID QUICK LASER SOLUTION
  • DHARMAJ TECHNOLOGIES

DIAMOND CITY NEWS, SURAT

ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલ મુક્ત વેપાર સમજૂતી (FTA) ભારતના ઝવેરાત અને હીરા ઉદ્યોગ માટે એક ઐતિહાસિક ક્ષણ બની રહી છે.

આ સમજૂતીથી ભારતના સોના, ચાંદી, હીરા, લેબગ્રોન હીરા, લેબગ્રોન ઝવેરાત અને કિંમતી પથ્થરોના ઉદ્યોગને નોંધપાત્ર પ્રોત્સાહન મળશે. ખાસ કરીને, ગુજરાતનું સુરત, જે વિશ્વનું હીરા કટિંગ અને પોલિશિંગના કેન્દ્ર તરીકે જાણીતું છે, તે આ સમજૂતીનો સૌથી મોટો લાભાર્થી બનશે.

કોવિડ-19 દરમિયાન અનુભવાયેલા ઘટાડા પછી અને પછી પુનઃપ્રાપ્તિ પછી સામાન્યકરણની શરૂઆત થઈ રહી છે એમ બ્રાન્ડ્સ અને રિટેલર્સ માટે કન્સલ્ટન્સી, ધ રિટેલ સ્મિથ્સના માલિક પીટર સ્મિથ જણાવે છે. તેઓ કહે છે કે, આ એવા સ્તરે થઈ રહ્યું છે જેનું આપણે માત્ર 5 કે 10 વર્ષ પહેલાં જ સપનું જોઈ શક્યું હોત.

યુકેનું બજાર અને નિકાસની સંભાવનાઓ

યુકે દર વર્ષે લગભગ ૩ અબજ ડોલરના ઝવેરાતની આયાત કરે છે, જેમાંથી ભારત હાલમાં ૯૪૧ મિલિયન ડોલરનું યોગદાન આપે છે, જેમાં ૪૦૦ મિલિયન ડોલરના ઝવેરાતનો સમાવેશ થાય છે (ફાઇનાન્શિયલ એક્સપ્રેસ, ૨૦૨૫). આ FTA દ્વારા ભારતને ડ્યૂટી-ફ્રી પ્રવેશ મળશે, જેનાથી નિકાસ આગામી ૩-૫ વર્ષમાં ૩ અબજ ડોલર સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે.

જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC)ના ચૅરમૅન કિરીટ ભણસાલીના જણાવ્યા મુજબ, “આ સમજૂતીથી ભારતના હાથથી બનાવેલા અને હેરિટેજ ઝવેરાતની નિકાસ બમણી થઈ શકે છે, જે દ્વિપક્ષીય વેપારને ૭ અબજ ડોલર સુધી લઈ જશે.” આ સમજૂતી ખાસ કરીને સુરત અને જયપુર જેવા શહેરો માટે ફાયદાકારક રહેશે, જ્યાં હીરા કટિંગ, પોલિશિંગ અને રત્નોનું ઉત્પાદન મોટા પાયે થાય છે.

ભારતનું વૈશ્વિક સ્થાન

ભારત વિશ્વમાં કટ અને પોલિશ્ડ હીરામાં પ્રથમ ક્રમે અને સોના, ચાંદી તેમજ લેબગ્રોન હીરામાં બીજા ક્રમે છે. ૨૦૨૨ના આંકડા મુજબ, ભારતની ઝવેરાત અને હીરાની નિકાસ વૈશ્વિક નિકાસના ૪.૩% હિસ્સો ધરાવે છે, જેમાં કટ અને પોલિશ્ડ હીરા (૨૬.૫%), ચાંદીના ઝવેરાત (૨૯.૮%) અને લેબગ્રોન હીરા (૨૯%)નો મોટો હિસ્સો છે. લેબગ્રોન હીરાની નિકાસમાં ભારતે ૨૦૨૦-૨૧ દરમિયાન ૧૦૩%નો વધારો નોંધાવ્યો હતો (ધ હિન્દુ બિઝનેસ લાઇન, ૨૦૨૩).

સુરત, જે વિશ્વના ૯૦% હીરાને કટ અને પોલિશ કરે છે, તે આ વૃદ્ધિનું કેન્દ્ર છે. શહેરમાં ૧૦૦૦થી વધુ ઝવેરાત ઉત્પાદકો, આયાતકારો અને નિકાસકારો કાર્યરત છે, જે લગભગ ૧૫ લાખ લોકોને રોજગારી પૂરી પાડે છે.

લેબગ્રોન હીરા : નવું વલણ

લેબગ્રોન હીરા ઝવેરાત ઉદ્યોગમાં એક ક્રાંતિકારી વલણ બની રહ્યા છે. આ હીરા, જે પર્યાવરણને અનુકૂળ અને ખર્ચ-અસરકારક છે, યુકેના યુવા ગ્રાહકોમાં ખૂબ લોકપ્રિય થઈ રહ્યા છે. GJEPCના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર સબ્યસાચી રેના જણાવ્યા મુજબ, “લેબગ્રોન હીરાની માંગ યુકેમાં ઝડપથી વધી રહી છે, અને ભારત આ બજારમાં આગળ છે.”

આ FTA લેબગ્રોન હીરાની નિકાસને વધુ વેગ આપશે, જેનાથી ભારતની વૈશ્વિક બજારમાં હિસ્સેદારી વધશે. સુરતની ઘણી કંપનીઓએ લેબગ્રોન હીરા ઉત્પાદન માટે અદ્યતન ટેક્નોલૉજીમાં રોકાણ કર્યું છે, જેનાથી ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટ્યો છે અને ગુણવત્તા વધી છે.

સોના, ચાંદી અને હળવાં ઝવેરાતની લોકપ્રિયતા

યુકેના બજારમાં હળવા વજનના ઝવેરાત અને કૃત્રિમ ઝવેરાતની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે, ખાસ કરીને યુવા ગ્રાહકોમાં, જેઓ ફેશન-ઓરિએન્ટેડ અને પરવડે તેવા ઝવેરાત પસંદ કરે છે. ભારતના પોલ્કી, કુંદન અને જડાઉ ડિઝાઈનવાળા સોના અને ચાંદીના ઝવેરાત યુકેમાં ખૂબ લોકપ્રિય છે. આ ઉપરાંત, રૂબી, નીલમ, પન્ના અને અન્ય કિંમતી પથ્થરો સાથેના ઝવેરાત પણ નિકાસમાં મહત્વનો હિસ્સો ધરાવે છે.

ગોલ્ડસ્ટાર જ્વેલરીના વાઈસ ચૅરમૅન અલ્કેશ શાહના જણાવ્યા મુજબ, “સ્ટડેડ અને પ્લેન ગોલ્ડ જ્વેલરીની નિકાસમાં ૧૦-૧૫%નો વાર્ષિક વધારો થવાની શક્યતા છે” (ફાઇનાન્શિયલ એક્સપ્રેસ, ૨૦૨૫). ભારત સરકારે સોના અને ચાંદીની આયાત ડ્યૂટી ઘટાડીને અનુક્રમે ૬% અને ૧૦% કરી છે, જેનાથી આ ધાતુઓના ઝવેરાતનું ઉત્પાદન વધુ સસ્તું બન્યું છે.

સરકારી નીતિઓ અને પહેલ

ભારત સરકારે ઝવેરાત ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અનેક પગલાં લીધાં છે. ગોલ્ડ મોનેટાઇઝેશન સ્કીમનું નવીનીકરણ, હીરા અને રંગીન રત્નો પરની આયાત ડ્યૂટી ઘટાડવી, અને સોનાના ઝવેરાત માટે હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત કરવું એ મહત્વના પગલાં છે.

આ ઉપરાંત, ૧૦૦% ફોરેન ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (FDI)ને મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેનાથી વિદેશી રોકાણકારો માટે ભારતમાં ઝવેરાત ઉદ્યોગમાં રોકાણ કરવું સરળ બન્યું છે.

ગુજરાતના સુરત અને મુંબઈમાં સ્થપાયેલા સ્પેશિયલ નોટિફાઇડ ઝોન્સ (SNZs)એ હીરા ઉત્પાદકોને સીધું વેચાણ કરવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે, જેનાથી ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટે છે. ભારત સરકારની ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ પહેલે પણ ઝવેરાત ઉદ્યોગને નવું પરિમાણ આપ્યું છે, જેનાથી સ્થાનિક ઉત્પાદન અને નિકાસને પ્રોત્સાહન મળ્યું છે.

GJEPCની ભૂમિકા

ભારતના ઝવેરાતને વૈશ્વિક બજારમાં પ્રોત્સાહન આપે છે. GJEPCએ યુકે સાથેના વેપાર સંબંધોને મજબૂત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. ઉદાહરણ તરીકે, GJEPC દ્વારા આયોજિત ઇન્ડિયા જેમ એન્ડ જ્વેલરી શોમાં યુકેના ખરીદદારો નિયમિતપણે ભાગ લે છે, જેનાથી ભારતના હસ્તકલા ઝવેરાત અને લેબગ્રોન હીરાને વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ મળી છે.

ભવિષ્યની સંભાવનાઓ

ભારતનું ઝવેરાત બજાર ૨૦૩૦ સુધીમાં ૮૫ અબજ ડોલરથી વધીને ૧૩૦ અબજ ડોલર સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે, જેમાં હીરાનું બજાર ૧૭ અબજ ડોલર સુધી વધશે (ઇકોનોમિક ટાઇમ્સ, ૨૦૨૪). યુકે સાથેની આ સમજૂતી ભારતના ઝવેરાત ઉદ્યોગને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.

કામા જ્વેલરીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર કોલિન શાહના જણાવ્યા મુજબ, “યુકેનું લક્ઝરી અને ફેશન બજાર ગોલ્ડ જ્વેલરી, સ્ટડેડ જ્વેલરી અને લેબગ્રોન હીરા માટે આકર્ષક તકો પૂરી પાડે છે” (ફાઇનાન્શિયલ એક્સપ્રેસ, ૨૦૨૫).

ભારતીય ઉત્પાદકો નવી ડિઝાઈન અને ટેક્નોલૉજીમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે, જેનાથી લેબગ્રોન હીરા અને હળવા વજનના ઝવેરાતની વધતી માંગને પહોંચી વળી શકાશે.

આર્થિક અને સામાજિક અસર

આ FTA ફક્ત નિકાસ વધારવા પૂરતું મર્યાદિત નથી; તેનાથી ભારતમાં રોજગારીની તકો પણ વધશે. ઝવેરાત ઉદ્યોગ ભારતમાં લગભગ ૫૦ લાખ લોકોને રોજગારી પૂરી પાડે છે, જેમાંથી મોટાભાગના ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાનમાં છે.

આ સમજૂતીથી નવા ઉદ્યોગોની સ્થાપના, કુશળ કારીગરોની માંગ અને નવી ટેક્નોલૉજીનો વિકાસ થશે, જે આર્થિક વિકાસને વેગ આપશે. આ ઉપરાંત, લેબગ્રોન હીરા જેવા પર્યાવરણને અનુકૂળ ઉત્પાદનોની માંગ વધવાથી ભારતની વૈશ્વિક છબી પણ સુધરશે.

ભારત-યુકે મુક્ત વેપાર સમજૂતી (India-UK FTA) ભારતના ઝવેરાત અને હીરા ઉદ્યોગ માટે એક નવો અધ્યાય શરૂ કરે છે. આ સમજૂતી નિકાસને વેગ આપશે, રોજગારીની તકો વધારશે અને ગુજરાતના સુરત, જયપુર અને મુંબઈ જેવા શહેરોને વૈશ્વિક ઝવેરાત બજારમાં મજબૂત સ્થાન અપાવશે.

સોના, ચાંદી, લેબગ્રોન હીરા અને કિંમતી પથ્થરોની વધતી માંગ સાથે, ભારત આ ઉદ્યોગમાં વૈશ્વિક નેતૃત્વ જાળવી રાખશે. આ સમજૂતી ફક્ત આર્થિક લાભો જ નહીં, પરંતુ ભારતની હસ્તકલા અને નવીનતાને વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ અપાવશે.

______________________________________________________

Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.

ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.

FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp Channel

- Advertisement -
  • Achromic
  • Siddharth Hair Transplant