DIAMOND CITY NEWS, SURAT
જેમોલોજિકલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈન્ડિયા અને વિશ્વભરના રત્નશાસ્ત્ર ક્ષેત્રે એક અદ્ભુત અને અભૂતપૂર્વ ઘટના સામે આવી છે. વિશ્વની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત રત્નશાસ્ત્ર સંસ્થા ‘જેમોલોજિકલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ અમેરિકા’ (GIA) ની મુંબઈ સ્થિત લેબમાં તાજેતરમાં જ એક અત્યંત અનન્ય અને કલાત્મક હીરો ટેસ્ટિંગ માટે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. સામાન્ય રીતે હીરાને તેની ચમક અને બ્રિલિયન્સ વધારવા માટે ચોક્કસ પરંપરાગત આકારોમાં કાપવામાં આવતા હોય છે, પરંતુ આ હીરાને એક હિંસક અને ભવ્ય દીપડા એટલે કે પૅન્થરના ચહેરાના આકારમાં કંડારવામાં આવ્યો છે.
આ અનોખી રત્નકલાકૃતિનું નામ તેના નિર્માતા દ્વારા ‘જેડ ફેંગ’ રાખવામાં આવ્યું છે. આ કલાકૃતિની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની ડિઝાઇન અને તેમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલી કારીગરી છે. આ હીરાનું વર્તમાન વજન ૬૭.૧૮ કેરેટ નોંધાયું છે. પૅન્થરના ચહેરાને આબેહૂબ અને જીવંત લુક આપવા માટે તેમાં બે લીલા રંગના ઝામ્બિયમ એમેરાલ્ડ આંખો તરીકે જડવામાં આવ્યા છે. આ બંને એમેરાલ્ડ માર્કીઝ મિક્સ્ડ-કટ શૈલીમાં કાપવામાં આવ્યા છે, જેમાં એકનું વજન ૦.૨૭ કેરેટ અને બીજાનું વજન ૦.૨૯ કેરેટ છે. પૅન્થરની આંખો તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતા પહેલા આ બંને ઝામ્બિયન એમેરાલ્ડ્સને પણ ચકાસણી અને પ્રમાણીકરણ માટે GIA સમક્ષ જ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.
હીરાના માલિક અને તેના ક્રાફ્ટ્સમેન દ્વારા GIAને આપવામાં આવેલી સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, આ દુર્લભ અને મુશ્કેલ ડિઝાઇનને પૂર્ણ કરવામાં લગભગ એક આખા વર્ષનો સમય લાગ્યો હતો. શરૂઆતમાં આ કુદરતી રફ હીરાનું મૂળ વજન ૧૧૩ કેરેટ જેટલું ભારે હતું. આ હીરાના બંધારણમાં કુદરતી રીતે જ ખૂબ જ ભારે માત્રામાં ઇન્ક્લુઝન્સ હતા. પૅન્થરના ચહેરા જેવી જટિલ અને બિનપરંપરાગત ડિઝાઇન તૈયાર કરતી વખતે હીરો તૂટી ન જાય અને આંતરિક ખામીઓ બહાર ન દેખાય તે રીતે તેને કટ કરવો એ કારીગરો માટે ખૂબ જ મોટો પડકાર હતો. આ મુશ્કેલ કામગીરી પાર પાડવા માટે પરંપરાગત પદ્ધતિઓની જગ્યાએ અત્યંત આધુનિક અને અદ્યતન કટીંગ ટૂલ્સ તેમજ ખાસ પ્રકારના લેઝર સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
GIA ની મુંબઈ લેબોરેટરીમાં નિષ્ણાત જેમોલોજિસ્ટ્સ દ્વારા આ હીરાની વૈજ્ઞાનિક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. તેના કુદરતી ગુણધર્મો અને ગુણવત્તા ચકાસવા માટે રૂમ ટેમ્પરેચર પર ખાસ સ્પેક્ટ્રોસ્કોપિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. સંસ્થા દ્વારા આ હીરાનું પૃથ્થકરણ કરવા માટે ‘ફોરિયર-ટ્રાન્સફોર્મ ઈન્ફ્રારેડ એબ્સોર્પશન’ (FTIR) અને ‘ફોટોલ્યુમિનિસેન્સ સ્પેક્ટ્રોસ્કોપી’ જેવી જટિલ ટેસ્ટિંગ પદ્ધતિઓ અપનાવવામાં આવી હતી. આ ઉચ્ચસ્તરીય તપાસ દરમિયાન સામે આવેલા શોષણ લક્ષણો (Absorption features) ના આધારે આ હીરાને ‘ટાઈપ Ia’ ડાયમંડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યો છે. ટાઈપ Ia પ્રકારના હીરામાં નાઈટ્રોજનના અણુઓ સમૂહમાં વિખરાયેલા હોય છે, જે કુદરતી હીરાઓનું એક મહત્વનું લક્ષણ ગણાય છે.
હીરા ઉદ્યોગમાં સામાન્ય રીતે જ્યારે કોઈ હીરાનું કટીંગ અને પોલિશિંગ કરવામાં આવે છે ત્યારે કારીગરોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તેની સિમેટ્રી જાળવીને પ્રકાશનું પરાવર્તન વધારવાનો હોય છે, જેથી હીરો વધુમાં વધુ ચમકી શકે. પરંતુ ‘જેડ ફેંગ’ જેવા બિનપરંપરાગત અને આર્ટિસ્ટિક આકારોમાં સિમેટ્રીના નિયમો સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જાય છે. ડાયમંડ કટર્સ માટે આવા કલાત્મક આકારો આપવા તે ગાણિતિક અને કલાત્મક રીતે અત્યંત જોખમી અને જટિલ પ્રક્રિયા છે, કારણ કે સેન્ટીમીટરના નાના ભાગ જેટલી ભૂલ પણ આખા રફ ડાયમંડને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
GIA એ પોતાના રિપોર્ટમાં ખાસ નોંધ્યું છે કે આ અનોખી રત્નકૃતિ એ વાતની ઉત્કૃષ્ટ સાબિતી છે કે કોઈપણ હીરાનું મૂલ્ય માત્ર તેના જેમોલોજિકલ ગુણધર્મો જેવા કે 4Cs (કેરેટ, કલર, ક્લેરિટી અને કટ) સુધી સીમિત નથી રહેતું. જ્યારે કોઈ હીરામાં આ સ્તરની અદભુત સર્જનાત્મકતા, માનવ કારીગરી અને અદ્યતન એન્જિનિયરિંગનો સમન્વય થાય છે, ત્યારે તે માત્ર એક રત્ન ન રહેતા અમૂલ્ય કલાકૃતિ બની જાય છે. રત્નશાસ્ત્ર અને જ્વેલરી ડિઝાઇનિંગની દુનિયામાં આ ડાયમંડ કટીંગનું એક નવું શિખર માનવામાં આવી રહ્યું છે.
Disclaimer : This information has been collected through secondary research and Diamond City Newspaper is not responsible for any errors in the same.
ડાયમંડ સિટી પર ગુજરાત, રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, બિઝનેસ સહિતના હીરા ઉદ્યોગના તમામ સમાચાર વાંચો. લેટેસ્ટ ન્યૂઝથી અપડેટ રહેવા માટે સોશ્યિલ મીડિયામાં અમારી સાથે જોડાઓ.
FACEBOOK | TWITTER | TELEGRAM | PINTEREST | LINKEDIN | INSTAGRAM | WhatsApp | YouTube
